ABD’nin Irak’tan çekilmesi 23 yıl sonra tamamlanıyor
ABD’nin Irak’tan çekilmesi 30 Eylül’de tamamlanacak. Koalisyonun askeri misyonu sona erecek, Bağdat-Washington iş birliği istihbarat ve silah alanlarında sürecek.
ABD öncülüğündeki koalisyon güçlerinin Irak’taki askeri görevi 30 Eylül Çarşamba günü sona erecek. Bu tarihle birlikte ülkedeki yabancı askeri varlığın da son bulması bekleniyor.
Irak Silahlı Kuvvetler Komutanı Sözcüsü Sabah en-Numan, Irak resmi haber ajansı INA’ya yaptığı açıklamada, ABD ve uluslararası koalisyon güçlerinin çekilme işlemlerini 30 Eylül’de tamamlayacağını bildirdi. En-Numan, Irak topraklarında yabancı asker veya askeri üs bulunmadığını ifade etti.
Irak Başbakanı ve Silahlı Kuvvetler Komutanı Ofisi Direktörü Abulemir eş-Şammari de 26 Eylül’de yaptığı açıklamada, ABD öncülüğündeki koalisyonun karargahının aynı tarihte kapatılacağını duyurdu. Şammari, ülkedeki güvenlik koşullarının iyi olduğunu ve Irak güçlerinin tüm ülke topraklarında kontrolü sağladığını söyledi.
ABD’nin Irak’tan çekilmesi sonrasında Bağdat ile Washington arasındaki güvenlik ilişkilerinin tamamen sona ermesi beklenmiyor. İki ülkenin istihbarat paylaşımı, koordinasyon ve silah programları gibi başlıklarda ikili iş birliğini sürdürmesi planlanıyor.
Çekilme kararı, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nde hava savunmasına ilişkin kaygıları da beraberinde getirdi.
IKBY Peşmerge Bakanlığı, ABD ile İran arasındaki son gerilim döneminde bölgenin 1000’den fazla insansız hava aracı ve balistik füze saldırısına maruz kaldığını açıkladı. Bakanlık, hava sahasının korunmasının federal hükümetin anayasal sorumluluğunda bulunduğunu vurguladı.
IKBY Başbakanı Mesrur Barzani ise ABD güçlerinin ayrılmasının bölgeyi savunmasız bırakabileceği uyarısında bulundu. Irak’ın kuzeyindeki hava savunma kapasitesinin yetersiz olduğunu belirten Barzani, 2011’de ABD’nin çekilmesinin ardından oluşan güvenlik boşluğunun DEAŞ’ın yükselişine katkı sağladığını hatırlattı ve benzer bir tablonun yeniden yaşanabileceğini dile getirdi.
ABD’nin Irak’taki askeri varlığı
ABD, Saddam Hüseyin yönetimini devirmek amacıyla Mart 2003’te Irak’ı işgal etti. Ülkede bilinen dokuz askeri üs bulunduran ABD, 2011’de askerlerini çekmesine rağmen bu üsler üzerinden varlığını güçlendirdi. Uluslararası Bağdat Havalimanı’ndaki Victory Askeri Üssü’nün yanı sıra başkentin Taci bölgesinde eğitim faaliyetleri için kullanılan bir üs de ABD kontrolündeydi.
ABD’nin Enbar vilayetinde Habaniyye ve Aynü’l Esed, Salahaddin vilayetinde ise Beled Hava Üssü bulunuyordu. DEAŞ saldırıları sırasında bu üsler aktif olarak kullanıldı. ABD güçleri ayrıca Kerkük’teki K1 Askeri Üssü’nde ve Musul’daki askeri tesislerde konuşlandı; Musul yakınlarındaki Kayarra (Geyyara) Askeri Üssü de bu noktalar arasında yer aldı.
ABD askerlerinin bulunduğu üsler arasında Erbil’deki Harir Hava Üssü ile Uluslararası Erbil Havalimanı’ndaki tesis de yer aldı. ABD, 2015’ten itibaren kontrolünde tuttuğu Harir Hava Üssü’nün pistini genişleterek tesisi daha etkin biçimde kullanmaya başladı. Üs, ABD’nin askerlerini Suriye’den çekme kararının ardından da gündeme gelmişti.
ABD, 2003’te başlayan işgalin ardından Irak’ta Aralık 2011’e kadar yaklaşık 166 bin asker bulundurdu. Dönemin ABD Başkanı Barack Obama’nın talimatıyla tüm askerlerin çekilmesinden sonra, DEAŞ’ın 10 Haziran 2014’te ortaya çıkması üzerine Irak Başbakanı Nuri el-Maliki’nin çağrısıyla ülkeye yeniden asker gönderildi.
ABD Dışişleri Bakanlığı’nın yayımladığı son verilere göre, iki ülke arasında 2014’te imzalanan askeri stratejik anlaşma çerçevesinde Irak’ta yaklaşık 5 bin ABD askeri görev yapıyordu.
