Çin yakıt ihracatı durdu: Brent 100 doları aştı
Çin yakıt ihracatı kararı küresel akaryakıt piyasasını sarstı. Brent petrol 100 doların üzerine çıkarken motorin arzına yönelik endişeler arttı.
Çinli rafinerilerin benzin, motorin ve jet yakıtı ihracatını Pekin’den yeni bir bildirim gelene kadar durdurması, küresel akaryakıt piyasasında arz endişelerini artırdı. Kararın ardından Brent petrol yaklaşık yüzde 2 yükselerek varil başına 100 doların üzerine çıktı. ABD tipi WTI petrol de 92 dolar seviyesini aştı.
Çin yakıt ihracatı son aylarda küresel piyasa için önemli bir tedarik kaynağı haline gelmişti. Orta Doğu ve Rusya kaynaklı arz kayıplarıyla zaten daralan rafine ürün piyasasında, Çin’in devre dışı kalması özellikle motorin tarafındaki sıkışıklığı derinleştirdi. Asya’da motorin rafineri marjları varil başına yaklaşık 75 dolara yükselirken, ekim-kasım vadeli fiyat farkı da son iki haftanın en yüksek seviyesine çıktı.
Çin’in en büyük petrol şirketlerinden PetroChina, ekim ayında planlanan bazı benzin ve jet yakıtı sevkiyatlarını iptal etti. Özel sektörün büyük rafinerilerinden Zhejiang Petrochemical ise bir haftalık tatil döneminde yeni petrol ürünü sevkiyatı planlamadı. İhracatın 7 Ekim’de sona erecek tatilin ardından yeniden başlayıp başlamayacağı belirsizliğini koruyor.
Çin, ağustos ayında benzin, motorin ve jet yakıtından yaklaşık 4,58 milyon ton ihraç etmişti. Toplam petrol ürünü ihracatı ise yıllık yüzde 12,7 artışla 6,01 milyon tona ulaşarak Mart 2024’ten bu yana en yüksek seviyeyi görmüştü. Temmuz-eylül döneminde ihracat kısıtlamalarını gevşeten Pekin yönetiminin ekim kararı, bu politikanın tersine çevrildiğine işaret etti.
Karar, Orta Doğu’daki çatışmaların bazı rafineri ve lojistik hatlarını etkilemeye devam ettiği, Rusya’daki rafineri kapasitesinin de saldırılar nedeniyle baskı altında bulunduğu bir dönemde geldi. Avrupa ve Asya’da motorin arzının daraldığı ortamda Çin yakıt ihracatı piyasadan çekildi. İhracatın ekim boyunca durması halinde motorin, benzin ve jet yakıtında küresel arz açığının daha belirgin hale gelmesi bekleniyor.
Gelişme Türkiye açısından da önem taşıyor. Yurt içindeki akaryakıt fiyatları ham petrolün yanı sıra Akdeniz’deki rafine ürün fiyatları ve dolar/TL kurundan etkileniyor. Bu nedenle Brent petrolün 100 doların üzerine çıkmasının yanı sıra küresel motorin fiyatlarındaki artış da pompa fiyatları üzerinde ek baskı oluşturabilir. Piyasanın yönünde, Çin’in 7 Ekim sonrasında ihracata yeniden izin verip vermeyeceği belirleyici olacak.
