ABD güçleri Irak’tan çekiliyor: 23 yıl sonra veda
ABD güçleri Irak’tan çekiliyor. Washington öncülüğündeki koalisyonun askeri misyonu sona ererken, IKBY olası güvenlik boşluğuna karşı uyardı.
Irak’ta 2003 yılında başlayan ABD askeri varlığının sona ermesi bekleniyor. Ülkede 9 askeri üssü bulunan ABD’nin, Washington öncülüğündeki uluslararası koalisyonun askeri misyonuyla birlikte Irak’tan çekilme sürecini 30 Eylül’de tamamlaması öngörülüyor.
Irak Silahlı Kuvvetler Komutanı Sözcüsü Sabah en-Numan, Irak resmi haber ajansı INA’ya yaptığı açıklamada, ABD ve uluslararası koalisyon güçlerinin ay sonunda çekilmeyi tamamlayacağını belirtti. En-Numan, Irak topraklarında yabancı asker ya da askeri üs bulunmayacağını söyledi.
Irak Başbakanı ve Silahlı Kuvvetler Komutanı Ofisi Direktörü Abulemir eş-Şammari de 26 Eylül’deki açıklamasında, ABD öncülüğündeki koalisyon güçlerinin karargahının 30 Eylül’de kapatılacağını ifade etti. Şammari, ülkenin güvenlik durumunun iyi olduğunu ve Irak güçlerinin tüm ülke genelinde kontrolü sağladığını kaydetti.
Koalisyonun askeri görevinin sona ermesinin ardından Bağdat ile Washington arasındaki ilişkilerin tamamen kesilmesi beklenmiyor. İki ülkenin istihbarat paylaşımı, koordinasyon ve silah programları gibi alanlarda ikili güvenlik işbirliğini sürdürmesi planlanıyor.
Çekilme süreci, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) güvenlik endişelerini de gündeme getirdi. IKBY Peşmerge Bakanlığı, koalisyon güçlerinin ayrılmasının ardından bölgenin hava savunma kapasitesinin yetersiz kalabileceği uyarısında bulundu.
Bakanlık, ABD ile İran arasındaki son gerilim döneminde IKBY’nin 1000’den fazla insansız hava aracı ve balistik füze saldırısına maruz kaldığını bildirdi. Açıklamada, bölge hava sahasının Irak’ın ulusal hava sahasının ayrılmaz bir parçası olduğu ve korunmasının federal hükümetin anayasal sorumluluğunda bulunduğu belirtildi.
IKBY Başbakanı Mesrur Barzani de ABD güçlerinin çekilmesinin bölgeyi savunmasız bırakabileceğini söyledi. Irak’ın kuzeyindeki hava savunma sistemlerinin yetersiz olduğuna dikkati çeken Barzani, ABD’nin 2011’deki çekilmesinin ardından oluşan güvenlik boşluğunun IŞİD’in yükselişine zemin hazırladığını hatırlattı ve benzer bir durumun tekrarlanabileceği uyarısında bulundu.
ABD’nin Mart 2003’te Saddam Hüseyin rejimini devirmek amacıyla Irak’ı işgal etmesinin ardından ülkede çok sayıda askeri üs kuruldu. Washington yönetimi, 2011’de askerlerini çekmesine rağmen daha sonra askeri üsler üzerinden varlığını yeniden güçlendirdi.
ABD güçlerinin kullandığı tesisler arasında Uluslararası Bağdat Havalimanı’ndaki Victory Askeri Üssü, başkentin Taci bölgesindeki eğitim üssü, Enbar’daki Habaniyye ve Aynü’l Esed üsleri ile Salahaddin vilayetindeki Beled Hava Üssü bulunuyordu. Amerikan askerleri ayrıca Kerkük’teki K1 Askeri Üssü ile Musul’daki Kayarra Askeri Üssü’nde de konuşlandı.
Erbil’de ise Harir Hava Üssü ve Uluslararası Erbil Havalimanı’ndaki askeri tesis ABD güçlerinin kullandığı merkezler arasında yer aldı. Washington, 2015’ten itibaren kontrolünde tuttuğu Harir Hava Üssü’nün pistini genişleterek tesisi aktif biçimde kullanmaya başladı.
ABD, 2003 işgalinin ardından yaklaşık 166 bin askerle Aralık 2011’e kadar Irak’ta kaldı. Dönemin ABD Başkanı Barack Obama’nın talimatıyla bu tarihte askerlerini ülkeden çeken Washington, IŞİD’in 10 Haziran 2014’te ortaya çıkmasının ardından dönemin Irak Başbakanı Nuri el-Maliki’nin çağrısıyla yeniden asker konuşlandırdı.
ABD Dışişleri Bakanlığı’nın son verilerine göre, 2014’te imzalanan askeri stratejik anlaşma kapsamında Irak’ta yaklaşık 5 bin ABD askeri bulunuyordu. ABD güçleri Irak’tan çekiliyor olsa da Bağdat ile Washington arasındaki güvenlik işbirliğinin farklı alanlarda devam etmesi bekleniyor.
