Sıcak Hava Dalgaları Kuraklıkları Tetikliyor: Yeni Araştırma

Yeni bir araştırma, sıcak hava dalgalarının dünya genelinde ani ve yıkıcı kuraklıklara yol açtığını gösteriyor. İklim değişikliğinin etkileri, aşırı hava olaylarının birbirini nasıl beslediğini gözler önüne seriyor.

Güney Kore ve Avustralya’dan bilim insanları, sıcaklık ile kuraklığın birleşik etkilerini inceleyerek, “bileşik aşırı hava olayları” olarak adlandırdıkları durumu ele aldı. Araştırma, iklim değişikliği nedeniyle bu tür olayların artış gösterdiğini ortaya koydu. Özellikle, aşırı sıcakların ardından gelen kuraklıkların daha yıkıcı sonuçlar doğurduğu vurgulandı.

1980’lerde bu tür olaylar, dünya yüzeyinin yalnızca %2,5’ini etkiliyordu. Ancak 2023 yılı itibarıyla bu oran %16,7’ye yükseldi. Son on yılın ortalaması ise %7,9 olarak belirlendi. Araştırmanın yazarları, 2024 ve 2025 yıllarında beklenen rekor sıcaklıkların bu ortalamayı daha da artırabileceğini ifade etti. Science Advances dergisinde yayımlanan çalışmada, sıcaklıkların artış hızının, verilerin kendisinden bile daha endişe verici olduğu belirtildi. 1980 sonrası ilk 20 yılda sıcaklık kaynaklı aşırı olayların yayılımı artarken, son 22 yıldaki artışın önceki döneme göre sekiz kat daha fazla olduğu kaydedildi.

Kuraklıkların öncelikli olarak yaşandığı ve ardından yüksek sıcaklıkların geldiği olaylar da artış göstermekte. Araştırmacılar, özellikle sıcak havanın ilk etkisini gösterdiği durumlara odaklanıyor. Güney Kore’deki Hanyang Üniversitesi’nde iklim bilimci olan ve çalışmanın ortak yazarı Sang-Wook Yeh, sıcaklığın ilk darbeyi vurduğu durumların, kuraklıkların daha şiddetli olmasına neden olduğunu belirtti.

Aynı üniversiteden başyazar Yong-Jun Kim, bu tür olayların “ani kuraklıklara” yol açtığını ve bu durumun çiftçiler ile halkın hazırlık yapmasını zorlaştırdığını ifade etti. Geçmiş araştırmalar, ısınan dünyada ani kuraklıkların giderek arttığını gösteriyor.

Kanada’nın Britanya Kolumbiyası’ndaki Victoria Üniversitesi’nden iklim bilimci Andrew Weaver, çalışmanın iklim değişikliğinin yıkıcı etkilerini net bir şekilde ortaya koyduğunu belirtti. Sıcak hava dalgaları, kuraklık ve orman yangını riskinin bir arada bulunduğu durumların etkilerinin hızla arttığını vurguladı. 2010’da Rusya’daki sıcak hava dalgası veya 2019-20’deki Avustralya çalı yangınları gibi örnekler, bu durumun ciddiyetini gözler önüne seriyor.

Araştırma, sıcaklıkların önce geldiği kuraklıkların en büyük artışlarının Güney Amerika, Batı Kanada, Alaska, ABD’nin batısı ve Orta ile Doğu Afrika’nın bazı bölgelerinde yaşandığını da ortaya koydu.