660 Milyar Dolarlık Yatırım Planları YZ Balonu Korkularını Tetikledi
ABD’li teknoloji devlerinin 660 milyar dolarlık YZ yatırımları, piyasalarda endişelere yol açtı.
Amerikan teknoloji devlerinin 2026 yılı için yapay zekâ (YZ) alanında toplamda 660 milyar dolarlık yatırım yapacaklarını açıklamaları, Wall Street’te sert satış dalgalarını beraberinde getirdi. Amazon, Google ve Microsoft’un büyük sermaye harcamaları, bulut gelirlerinde gözlemlenen güçlü artışa rağmen yatırımcıları tatmin edemedi ve YZ balonu endişeleri yeniden gündeme geldi.
Büyük teknoloji şirketleri, son finansal raporlarının ardından yoğun bir satış baskısıyla karşılaştı. Amazon, Google ve Microsoft, yalnızca son bir haftada toplamda yaklaşık 900 milyar dolar piyasa değeri kaybetti. Teknoloji ağırlıklı Nasdaq Composite endeksi, nisan ayından bu yana en kötü haftasına doğru ilerliyor ve son beş günde yüzde 4 oranında bir düşüş yaşadı.
Yatırımcıların en büyük kaygısı, bu devasa sermaye harcamalarının, yapay zekânın kısa vadede sağlayabileceği kârlılık potansiyelinin çok önünde olması. Amazon, Google, Microsoft ve Meta’nın veri merkezleri ve gelişmiş YZ çiplerine yönelik toplam harcamalarının, 2025’te 410 milyar dolardan bu yıl 660 milyar dolara yükselebileceği öngörülüyor. Bu durum, 2024’teki 245 milyar dolara kıyasla yüzde 165’lik bir artış anlamına geliyor.
AllianceBernstein’da ABD büyüme fonunun yöneticisi Jim Tierney, durumu “Bu capex rakamları gerçekten nefes kesici” sözleriyle özetledi. Ancak şirketlerin birleşik yıllık gelirlerinin yüzde 14 artarak 1,6 trilyon dolara ulaşması bile yatırımcıların kaygılarını yatıştırmaya yetmedi.
Amazon, 2026 yılı için sermaye harcamasını 200 milyar dolara çıkaracağını duyurduğunda, hisseleri piyasa öncesi işlemlerde yüzde 8 oranında düştü. Bu rakam, piyasa beklentilerinin yaklaşık 50 milyar dolar üzerinde. Amazon CEO’su Andy Jassy, yüksek harcamaların AI, yarı iletkenler, robotik ve uydu teknolojilerinde liderlik için gerekli olduğunu savundu. Ancak Microsoft, bilanço açıklamasından bu yana hisselerinin yüzde 18 oranında düştüğü en sert kaybı yaşadı. Azure ve diğer bulut hizmetlerinden elde edilen gelirler yüzde 26 artarak 51,5 milyar dolara yükselmesine rağmen, veri merkezi harcamalarındaki yüzde 66’lık artış piyasalarda endişe yarattı.
Microsoft, OpenAI’ye olan bağımlılığını detaylandırarak, gelecekteki 625 milyar dolarlık bulut sözleşme portföyünün yüzde 45’inin OpenAI kaynaklı olduğunu açıkladı. Analistler bu durumu “tek müşteriye aşırı bağımlılık” olarak değerlendirdi. AllianceBernstein analisti Anna Nunoo, “Bu çeyrek, artan capex açısından adeta bir şok etkisi yarattı” diyerek, Microsoft ve Amazon’un artık bu harcamaların cazip getiriler üreteceğini kanıtlamak zorunda olduklarını vurguladı.
Google’ın çatı şirketi Alphabet, yıllık gelirini ilk kez 400 milyar doların üzerine çıkardı ve 2025’te 132 milyar dolar kâr açıkladı. Ancak şirketin sermaye harcamalarını 185 milyar dolara çıkarma planı, hisselerde düşüşe neden oldu. Jefferies analisti Brent Thill, “YZ balonu korkuları geri dönüyor. Yatırımcılar teknoloji hisselerinde kısa bir mola vermiş durumda; şirketlerin söyledikleri şu aşamada pek fark yaratmıyor” değerlendirmesini yaptı.
Meta, capex’ini 135 milyar dolara çıkaracağını açıklamasına rağmen, yapay zekânın reklam etkinliğini artırdığını göstermesi sayesinde ilk etapta hisselerini yüzde 10 yükseltti. Ancak genel piyasa satış dalgası Meta’yı da etkisi altına aldı ve kazançlar geri verildi. Ayrıca, Anthropic ve OpenAI’nin geliştirdiği yeni YZ kodlama araçlarının yazılım şirketlerini tehdit edebileceği endişesiyle sektör genelinde baskı arttı.
Piyasalar, OpenAI ile Nvidia arasında konuşulan 100 milyar dolarlık yatırım ve altyapı anlaşmasının gerçekleşmediğinin doğrulanmasıyla da sarsıldı. OpenAI’ye önemli ölçüde bağımlı olan Oracle, beş günde yüzde 18 değer kaybetti. Şirket, 25 milyar dolarlık borçlanmaya gitmesine rağmen OpenAI’nin fonlama kabiliyetine “yüksek güven” duyduğunu açıkladı.
Bu tablo içinde Apple, dikkat çekici bir şekilde ayrıştı. Şirket, ABD ve Çin’de iPhone 17 satışlarındaki artış sayesinde çeyreklik gelirini 144 milyar dolara taşıdı. Apple’ın son çeyrekteki capex’i yüzde 17 düşerek 2,4 milyar dolara geriledi. Ocak ayında Google’ın Gemini modelini Siri ve diğer YZ özelliklerinde kullanmak üzere anlaşma yapan Apple, altyapı maliyetlerinin büyük kısmını Google’a devretmiş oldu. TechInsights Başkan Yardımcısı Dan Hutcheson, “Apple’ın düşük capex’i, Google ile yapılan bu ortaklığın bir YZ temettüsü” yorumunu yaptı.
Dünyanın en değerli halka açık şirketi olan Nvidia, ay sonunda açıklayacağı bilanço öncesinde dalgalı bir piyasa ortamıyla karşı karşıya. Yatırımcılar, yıllardır süren yüksek harcamaların artık somut gelir artışına dönüşmesini bekliyor. Albert Bridge Capital kurucusu Drew Dickson, mevcut durumu “Çılgın zamanlardan geçiyoruz. Eskiden sadece capex artışı bile coşku yaratıyordu, şimdi ise piyasa bu harcamaların mantıklı bir zaman ufkunda gelire dönüşmesini istiyor” şeklinde özetledi.
