Engelli Bireylerin Hakları İklim Politikalarında Öncelikli Olmalı

Engelli Kadın Derneği (ENKAD), Engelliler Haftası ve Dünya İklim Günü vesilesiyle yaptığı açıklamada, iklim krizinin bir insan hakları meselesi haline geldiğini vurguladı. Dernek, engelli bireylerin, özellikle engelli kadınların, bu krizden daha fazla etkilendiğini belirtti.

10-16 Mayıs tarihleri arasındaki Engelliler Haftası ile 15 Mayıs Dünya İklim Günü’nün kesişimi, iklim krizinin engelli bireyler üzerindeki etkilerini yeniden değerlendirmek için önemli bir fırsat sundu. ENKAD, engelli bireylerin dünya nüfusunun %16’sını oluşturmasına rağmen, iklim eylem planlarında ve afet yönetim sistemlerinde büyük ölçüde göz ardı edildiklerini ifade etti.

Açıklamada, erişilebilir olmayan afet yönetimi sistemleri ve tahliye planlarının engelli bireyleri kapsamaması gibi sorunların, bu bireyleri afetler sırasında daha dezavantajlı hale getirdiği belirtildi. Ayrıca, erken uyarı sistemlerinin çoğunun işitsel veya görsel ihtiyaçları dikkate almadığı, bu durumun engelli bireylerin zamanında bilgiye erişimini zorlaştırdığı ifade edildi. Acil durum barınaklarının fiziksel erişilebilirlik standartlarına uygun olmaması da ciddi bir sorun olarak vurgulandı.

ENKAD, iklim krizinin derinleştirdiği yoksulluk, işsizlik ve yerinden edilme gibi olguların, engelli bireylerin toplumsal yaşama katılımını daha da zorlaştırdığını aktardı. Ayrıca, Türkiye’de yaşanan 6 Şubat depremlerinin, kapsayıcı olmayan iklim politikalarının engelli bireyler üzerindeki olumsuz etkilerini artırdığını belirtti.

Açıklamada, engelli kadınların daha büyük risklerle karşılaştığına dikkat çekildi. Araştırmalar, engelli kadınların afet ve iklim krizleri sırasında tahliye süreçlerinde en son dikkate alınan gruplardan biri olduğunu ortaya koyuyor. Bu kadınlar, insani yardım ve temel hizmetlere erişimde ciddi engellerle karşılaşmakta ve afet sonrası şiddet ve sömürü gibi risklerle daha fazla maruz kalmaktadır.

ENKAD, iklim adaletinin sağlanabilmesi için engelli bireylerin deneyimlerinin ve ihtiyaçlarının politika oluşturma süreçlerinde merkezde yer alması gerektiğini vurgulayarak, çeşitli talepler sıraladı. Bu talepler arasında, engelli bireylerin iklim adaleti mücadelesinin eşit haklara sahip özneleri olarak görülmesi, iklim politikalarının oluşturulmasında engelli bireylerin katılımının sağlanması ve afet risk azaltma politikalarının erişilebilir hale getirilmesi yer aldı.

Dernek, acil durum müdahale ekiplerine engelli bireylerle kapsayıcı bir şekilde çalışabilmeleri için eğitim verilmesi gerektiğini de belirtti. Ayrıca, erken uyarı sistemlerinin kapsayıcı bir biçimde tasarlanması ve acil durum barınaklarının erişilebilir hale getirilmesi gerektiği ifade edildi.

ENKAD, iklim eylemine ayrılan fonların, engelli bireylerin ihtiyaçlarını gözeten bir yaklaşımla planlanması gerektiğini vurguladı. Çoklu ayrımcılığa maruz kalan engelli bireyler için özel önlemler alınması ve afet risk yönetimi süreçlerinde engelli bireylerin ihtiyaçlarının haritalandırılması gerektiği de belirtildi. Son olarak, iklim krizinin engelli bireyler üzerindeki etkilerini görünür kılmak için veri sistemlerinin güçlendirilmesi gerektiği ifade edildi.

ENKAD, açıklamasını “Kimseyi geride bırakmamak” ifadesiyle sonlandırarak, engelli bireylerin haklarının iklim politikalarının merkezine yerleştirilmesi gerektiğini vurguladı. Kapsayıcı olmayan bir geçişin adil bir geçiş olamayacağına dikkat çekti.