G7 Zirvesi’nde ABD ve İran Arasında Barış Anlaşması Bekleniyor

G7 Zirvesi’nde ABD ve İran arasında barış anlaşması imzalanması bekleniyor. Cenevre, olası imza töreni için öncelikli mekan olarak öne çıkıyor.

ABD basınında yer alan haberlere göre, gelecek hafta düzenlenecek G7 Zirvesi’nde ABD ile İran arasında bir barış anlaşması imzalanması bekleniyor. Anlaşmanın İsviçre’nin Cenevre kentinde, pazar günü kadar erken bir tarihte gerçekleştirilebileceği ifade ediliyor.

CNN’in aktardığına göre, üç diplomatik kaynağa dayanan bilgiler, Cenevre’nin imza töreni için en uygun yer olduğunu gösteriyor. ABD Başkanı Donald Trump, perşembe günü yaptığı açıklamada, İran ile ilişkileri düzeltme yönünde önemli bir uzlaşıdan bahsetti ve önümüzdeki günlerde Avrupa’da bir imza töreninin yapılabileceğini belirtti.

Trump, törene Başkan Yardımcısı JD Vance’in katılacağını öngörürken, İranlı yetkililerin henüz bir mutabakatın sağlandığını doğrulamadığı bildirildi. Diplomatik görüşmelerle ilgili bilgi sahibi iki kaynak, imza töreninin Trump ve ABD heyetinin G7 Zirvesi için Fransa’da bulunacağı dönemde Cenevre’de yapılmasının planlandığını aktardı.

İran basını, iki ülke arasındaki 14 maddelik mutabakat zaptı taslağının detaylarını paylaştı. Bu taslağın, nükleer ve ekonomik konular çerçevesinde, İran’ın füze programı gündeme alınmadan yürütüleceği öne sürüldü. Yarı resmi Mehr Haber Ajansı’na dayandırılan habere göre, mutabakat taslağı, ABD’nin yaptırımları kaldırma, İran çevresindeki güçlerini çekme, deniz ablukasını kaldırma ve Hürmüz Boğazı’nı yeniden açma taahhütlerini içeriyor.

Detaylarda, ABD’nin İran ekonomisini yeniden inşa etme planı sunması gerektiği belirtilirken, nihai müzakerelerin İran’ın füze programı gündeme alınmadan, nükleer ve ekonomik konular üzerinde yürütülmesi gerektiği ifade edildi. Ayrıca, Lübnan’ın varılacak ateşkese dahil edileceği vurgulandı.

Mutabakat taslağına göre, ABD’nin İran’a uyguladığı deniz ablukasını 30 gün içinde kaldıracağı ve Hürmüz Boğazı’nın da 30 gün içerisinde Tahran’ın düzenlemelerine göre yeniden açılacağı kaydedildi. İran’a yönelik petrol, petrokimya ürünleri ve türevlerinin satışına yönelik yaptırımların askıya alınması ve Tahran’ın dondurulmuş varlıklarına tam erişimin sağlanması da anlaşmanın unsurları arasında yer alıyor.

İran’ın nükleer faaliyetleri konusunda anlaşmaya varılması ve ABD’nin Tahran’a yönelik yaptırımlarının tamamen kaldırılması için 60 gün boyunca müzakereler yapılması planlanıyor. Bu süreçte, İran’ın 12 milyar doları görüşmelerden önce olmak üzere toplamda 24 milyar dolarlık dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması da maddeler arasında bulunuyor.

Mutabakat taslağında, İran’ın dondurulmuş fonlarının yarısının serbest bırakılması gerektiği vurgulanırken, petrol yaptırımlarının askıya alınması ve deniz ablukasının kaldırılması şartlarının yerine getirilmeden nihai müzakerelere başlanamayacağı ifade ediliyor. Ayrıca, İran’ın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması’na (NPT) göre nükleer silah üretmeme taahhüdünü yinelemesi gerektiği belirtiliyor. Nihai anlaşmanın, yalnızca zenginleştirilmiş malzemelerin ve yaptırımların kaldırılması üzerine müzakereler yapılacağı ifade ediliyor. İran’ın füze programı ve vekil güçlere verdiği destek gibi konuların ise müzakerelerden çıkarıldığı aktarılıyor. Ancak, ilgili taraflardan henüz resmi bir açıklama yapılmadığı bildirildi.