Sanayicilere Yönelik Sorgulamalar Artıyor: Tehlike Kapıda

İSO Başkanı Erdal Bahçıvan, Türkiye’nin sanayicilik algısındaki değişimi ve erken sanayisizleşme riskini vurguladı.

YENER KARADENİZ/İSTANBUL

İstanbul Sanayi Odası (İSO) Meclisi, temmuz ayı olağan toplantısını “Türkiye’yi Bekleyen Tehlike: Erken Sanayisizleşme” başlığıyla gerçekleştirdi. Toplantıda, TEPAV Ekonomik ve Yapısal Politikalar Merkezi Direktörü Dr. Burcu Aydın moderatörlük yaptı. Panelde TİM Başkanı Mustafa Gültepe, MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir, DEİK Türkiye-Avustralya İş Konseyi Başkanı Steven Young ve TTC Danışmanlık Kurucu Ortağı Tankut Turnaoğlu, sanayinin geleceği hakkında görüşlerini paylaştı. Açılış konuşmasında İSO Başkanı Erdal Bahçıvan, Türkiye’nin sanayi alanında yalnızca ekonomik değil, sosyolojik bir riskle karşı karşıya olduğunu vurguladı. Bahçıvan, iş dünyasında sanayicilere yöneltilen “Hala neden sanayicilik yapıyorsun?” sorusunun, üretime bakış açısındaki köklü değişimi gösterdiğini ifade etti.

Bahçıvan, geçmişte fabrika kurmanın ve üretim yapmanın başarı olarak görüldüğünü hatırlatarak, günümüzde sanayinin yüksek riskli ve belirsiz bir alan olarak algılandığını belirtti. Bu algı değişikliğinin ekonomik göstergelerin ötesinde, Türkiye’nin geleceği için ciddi tehditler barındırdığını dile getirdi. Türkiye’nin sanayi yapısının, gelişmiş ülkelerin geçirdiği dönüşümden farklı bir süreç yaşadığını ifade eden Bahçıvan, ülkenin sanayileşmesini tamamlamadan hizmet sektörüne yöneldiğini kaydetti.

Genç neslin sanayi sektöründen uzaklaştığını vurgulayan Bahçıvan, gençlerin kariyerlerini sanayide değil, daha esnek ve hızlı gelir sağlayan alanlarda kurmayı tercih ettiğini belirtti. Ailelerin de çocuklarını masa başı mesleklere yönlendirdiğini ifade eden Bahçıvan, ustalık ve teknik kariyerlerin cazibesini kaybettiğini söyledi. Sanayinin yalnızca büyük fabrikalardan ibaret olmadığını, KOBİ’ler ve diğer paydaşlarla birlikte büyük bir ekosistem oluşturduğunu belirten Bahçıvan, bu yapının zayıflamasının bilgi birikimi ve üretim yeteneklerini de olumsuz etkileyeceğini vurguladı.

Sanayide yaşanan sıkıntıların şirket bilançolarına da yansıdığını belirten Bahçıvan, son dönemde 150’den fazla şirketin zarar açıkladığını kaydetti. İSO 500 ve İSO İkinci 500 listelerinde, faaliyet kârlılığının son on yıl ortalamasının altında kaldığını ifade eden Bahçıvan, sanayicilerin artan finansman yükü altında zorlandığını belirtti. Finansman maliyetlerinin yükseldiğini ve sanayicilerin kazançlarının büyük bir kısmını bu giderlere ayırmak zorunda kaldığını dile getiren Bahçıvan, yüksek enflasyon ve maliyetlerin rekabet gücünü zayıflattığını söyledi.

Bahçıvan, zayıf talep ve maliyet baskısının artık yüksek teknoloji grubu ihracatçılarını da etkilediğini belirtti. Türkiye’nin sanayi birikiminin risk altında olduğunu ifade eden Bahçıvan, yapay zeka ve yüksek teknoloji yatırımlarının hızlandığı bu dönemde kapsamlı bir sanayi politikasına ihtiyaç duyulduğunu vurguladı. Türkiye’nin erken sanayisizleşme riskinden kurtulabilmesi için yüksek katma değerli üretime geçişi hızlandırması gerektiğini sözlerine ekledi.