ABD, Harrier Dönemini Resmen Kapatmış Bulunuyor
ABD, 50 yılı aşkın süredir hizmet veren Harrier uçaklarını emekliye ayırarak yeni bir döneme geçiş yaptı.
Amerika Birleşik Devletleri, 50 yılı aşkın bir süredir hizmet veren son operasyonel AV-8B Harrier II savaş uçaklarını emekliye ayırarak, “jump jet” dönemini resmen sona erdirdi. 1971 yılında başlayan Harrier operasyonları, artık tamamen F-35B Lightning II savaş uçaklarına devredilmiş durumda.
Kuzey Carolina’daki Cherry Point Deniz Piyadeleri Hava Üssü’nde gerçekleştirilen bir törenle, son operasyonel Harrier filosu olan VMA-223 (Bulldogs) uçaklarına veda edildi. Beş AV-8B Harrier’ın katıldığı son formasyon uçuşu, ABD Deniz Piyadeleri havacılık tarihindeki en uzun süreli hizmet dönemlerinden birinin kapanışını simgeliyor.
Deniz Taarruz Filosu 223 Komutanı Yarbay John B. Cumbie, Harrier’ın yalnızca bir savaş uçağı değil, aynı zamanda Deniz Piyadeleri’nin seferî harekât anlayışının önemli sembollerinden biri olduğunu ifade etti.
Harrier’ı diğer savaş uçaklarından ayıran en önemli özellik, kısa kalkış ve dikey iniş (STOVL) kabiliyetiydi. Rolls-Royce Pegasus motorunun yönlendirilebilir itki sistemi sayesinde bu platform, geleneksel pistlere ihtiyaç duymadan, ileri konuşlanma noktalarından, hasar görmüş pistlerden ve amfibi hücum gemilerinden görev yapabiliyordu. Bu özellik, Deniz Piyadeleri birliklerinin hava gücünü cephe hattına çok daha yakın bölgelerde konuşlandırmasına olanak tanıdı.
İngiltere’den ABD’ye Uzanan Hikâye
Harrier’ın hikâyesi Soğuk Savaş döneminde İngiltere’de başladı. İlk AV-8A Harrier’lar, Hawker Siddeley tarafından geliştirildi ve 1971 yılında ABD Deniz Piyadeleri envanterine girdi.
1980’li yıllarda McDonnell Douglas ve British Aerospace iş birliğiyle geliştirilen AV-8B Harrier II, daha güçlü motoru, artırılmış mühimmat kapasitesi, gelişmiş aviyonikleri ve kompozit kanat yapısıyla platformun kabiliyetlerini önemli ölçüde artırdı. ABD Deniz Piyadeleri, bir dönem yaklaşık 280 Harrier’ı envanterinde bulundurarak, bu uçakları uzun yıllar boyunca yakın hava desteği görevlerinin temel unsurlarından biri olarak kullandı.
Çöl Fırtınası’ndan Kızıldeniz’e
Harrier, hizmet süresi boyunca ABD’nin katıldığı hemen her büyük operasyonda görev aldı. 1991 yılında gerçekleştirilen Çöl Fırtınası Harekâtı sırasında, Kuveyt sınırına oldukça yakın ileri üslerden faaliyet gösteren AV-8B’ler, savaş boyunca 3.380 sorti gerçekleştirerek 4 bin saatin üzerinde uçuş yaptı.
Platform, daha sonra Kosova, Afganistan, Irak ve Libya operasyonlarında da aktif olarak görev aldı. Son yıllarda Kızıldeniz’deki güvenlik operasyonlarında da yer aldı. ABD Deniz Piyadeleri’ne göre Harrier, görev yaptığı her bölgede yüksek harekât temposunu sürdürebilen etkili bir yakın hava destek platformu olarak öne çıktı.
F-35B Dönemi Başladı
Harrier’ın emekliye ayrılmasıyla birlikte, ABD Deniz Piyadeleri’nin kısa kalkış ve dikey iniş kabiliyetine sahip tek savaş uçağı artık F-35B Lightning II oldu. Yıllar boyunca Pentagon’un en tartışmalı programlarından biri olarak değerlendirilen F-35B, Harrier’ın sunduğu STOVL kabiliyetini korurken, görünmezlik teknolojisi, gelişmiş sensör füzyonu, elektronik harp sistemleri ve ağ merkezli harp yetenekleriyle çok daha kapsamlı görevler üstlenebiliyor.
AN/APG-81 AESA radarı, Elektro-Optik Hedefleme Sistemi (EOTS) ve gelişmiş veri bağlantıları sayesinde F-35B, yalnızca bir taarruz platformu olarak değil, aynı zamanda müşterek harekâtın bilgi merkezlerinden biri olarak görev yapıyor. ABD Deniz Piyadeleri’nin yeni harekât konseptleri çerçevesinde F-35B’lerin, amfibi hücum gemilerinden, geçici ada üslerinden ve ileri konuşlanma bölgelerinden faaliyet göstererek Hint-Pasifik bölgesinde kritik bir rol oynaması planlanıyor.
