Deniz Taşımacılığı Tehlikede: Orta Doğu Gerilimi Sektörü Etkiliyor
Orta Doğu’daki gerilim, deniz taşımacılığında ciddi riskler oluşturuyor. Sektör, büyük kayıplarla karşı karşıya kalabilir.
Özlem SARSIN
Deniz Ticaret Odası İzmir Şube Başkanı Yusuf Öztürk, mart ayındaki meclis toplantısında Orta Doğu’daki çatışmaların deniz ticaretine olan etkilerini ele aldı. Özellikle İsrail, Amerika ve İran arasındaki gerilimin Türkiye’yi de derinden etkilediğini vurgulayan Öztürk, bu durumun Türk denizciliği üzerinde ciddi yansımaları olabileceğini ifade etti.
Öztürk, Türk turizmi açısından kruvaziyer gemilerin önemine dikkat çekerek, özellikle İranlı turistlerin mavi yolculuk ve günübirlik turlar için Türkiye’ye gelmelerinin büyük bir kaygı kaynağı haline geldiğini belirtti. Geçmiş yıllardaki kayıpları telafi etmeye çalışırken, bu yeni sorunla karşılaşmanın sektördeki durumu daha da zorlaştırdığını kaydetti. Doğu Akdeniz’deki turizm hareketliliğinin azalmasının yanı sıra, bazı kruvaziyer gemilerin bölgeye gelemeyeceğini de sözlerine ekledi.
Öztürk, limanlarda yaşanabilecek kayıplara da dikkat çekerek, konteyner taşımacılığındaki durumun kötüleştiğini belirtti. 28 Şubat’ta yaşanan füzeli saldırıların ardından risk primlerinin hızla arttığını ve bu durumun müşterilere bildirilmek zorunda kalındığını söyledi. Farklı hatların farklı fiyatlar açıklaması nedeniyle belirsizlik yaşandığını ifade eden Öztürk, yola çıkan ürünlerin geri dönmesi talimatlarının verilmeye başlandığını aktardı.
Asıl sorunun navlun maliyetleri değil, aktarma maliyetleri olduğunu vurgulayan Öztürk, ürünlerin gideceği limandan Türkiye’ye geri dönmesinin gerekeceğini ve bunun da ek maliyetler doğuracağını belirtti. Türk ihracatçısının Orta Doğu’daki konumunun önemine değinen Öztürk, bu pazarın kaybedilmesinin Türkiye için büyük bir darbe olabileceğini ifade etti. Akdeniz’deki diğer limanların yoğunluğunun gemi kabul etmemesi gibi sorunların da yaşandığını belirtti.
Dünya denizciliğinin karmaşık bir süreçten geçtiğini dile getiren Öztürk, Hürmüz Boğazı’nın kritik bir enerji geçiş noktası olduğunu ve bu durumun zincirleme etkiler yaratacağını söyledi. Uluslararası piyasalarda motorin fiyatlarının artış gösterdiğini belirten Öztürk, yakıt ikmalinde yaşanan zorlukların da sektörü olumsuz etkilediğini ifade etti.
Navlun fiyatlarının artışının artık kabul edilmesi gerektiğini belirten Öztürk, gemi kiralama ve sigorta primlerindeki artışların da fiyatları yükselttiğini söyledi. İhracatın zorlaşacağına dair endişelerini dile getiren Öztürk, alternatif bir rota olmaması durumunda Arap bölgesinin ihracatının durma noktasına geleceğini belirtti. Enerji maliyetlerinin artmasının sanayiciler açısından olumsuz sonuçlar doğuracağını ve üretim olmadan ihracatın mümkün olmayacağını ifade etti.
Öztürk, deniz taşımacılığının kitlenme noktasına geldiğini ve bu sürecin uzaması durumunda birçok kişinin ticari açıdan zarar göreceğini vurguladı.
