Elektrik Sektöründe Dönüşüm: 3,4 Milyon Akıllı Sayaç Kurulacak

Türkiye, elektrik sektöründe önemli bir adım atarak Milli Akıllı Sayaç Sistemi (MASS) kapsamında 2026-2028 yılları arasında toplam 3,4 milyon uzaktan haberleşme özelliğine sahip “PRO tipi” akıllı sayacın kurulmasını hedefliyor.

Ankara’da gerçekleştirilen çalıştayda, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ (TEDAŞ), Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER) ve elektrik dağıtım şirketleri ile sayaç üreticileri bir araya geldi. EPDK Elektrik Piyasası Dairesi Başkanı Deniz Daştan, çalıştayın açılışında akıllı sayaçların akıllı şebekelerin gelişiminde kritik bir rol oynadığını vurgulayarak, Türkiye’deki dönüşüm sürecinin 1 Mart itibarıyla başladığını açıkladı.

Daştan, gelişmiş elektrik piyasalarında akıllı sayaç uygulamalarının yaygınlaştığını belirterek, Türkiye’de de sayaçların büyük çoğunluğunda uzaktan erişim sağlanmasının hedeflendiğini ifade etti. Bu yıl içinde yaklaşık 1,2 milyon, 2027’de 1,6 milyon ve 2028’de 600 bin PRO tipi akıllı sayacın kurulmasının planlandığını kaydetti.

Mevcut durumda 21 bin PRO tipi sayacın kurulu olduğunu ve bu sayaçların 41 bin EKO tipi sayaçla bağlantılı olduğunu belirten Daştan, saha kurulumlarının devam ettiğini ve sürecin hızlandırılmasının amaçlandığını dile getirdi. Dağıtım şirketleri arasında PRO tipi sayaçların kurulum takvimlerinde farklılıklar bulunduğunu, bazı şirketlerin henüz kurulumlara başlamadığını, bazılarının ise sınırlı sayıda sayaç kurduğunu aktardı.

Hedeflere ulaşmak için mevcut kurulum hızının artırılması gerektiğini vurgulayan Daştan, sayaç üretiminden teknik şartnamelere kadar tüm süreçlerin dikkatlice ele alınması gerektiğini belirtti. Ayrıca, sayaç üretiminin önündeki engellerin belirlenmesi ve TEDAŞ tarafından hazırlanan teknik şartnamelerin uygulamadaki etkilerinin değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Kurulacak PRO tipi sayaçların EKO tipi sayaçlarla bağlantılı olmasıyla yaklaşık 8 milyon kullanıcıya ulaşılması bekleniyor. 2026 ve 2027 döneminde kurulacak sayaçların 1 milyon 150 bininin izleme kapsamında olacağı öngörülüyor. Bu sayaçlarla tedarik sürekliliği ve teknik kalite parametrelerinin izlenebileceği, böylece yaklaşık 16 milyon kullanıcının verilerinin takip edilebilir hale geleceği ifade edildi.

Uzun vadede akıllı sayaç altyapısının genişletilmesi planlanırken, elektrik hattı üzerinden haberleşme ve radyo frekansı teknolojilerinin devreye alınmasıyla kırsal bölgelerdeki kullanıcıların sisteme dahil edilmesi hedefleniyor. Daştan, 21 elektrik dağıtım şirketiyle mobil uygulama üzerine görüşmeler yapıldığını ve 6 şirketle pilot uygulamaya 31 Ağustos itibarıyla başlanacağını, 5 Ekim’de ise Türkiye genelinde canlı uygulamaya geçilmesinin planlandığını belirtti.

TEDAŞ Genel Müdür Yardımcısı Yakup Avan, MASS’ın yalnızca bir teknoloji projesi olmadığını, Türkiye’nin elektrik dağıtım sisteminin daha dijital, ölçülebilir ve verimli hale getirilmesini amaçlayan bir dönüşüm süreci olduğunu ifade etti. Avan, sistemin sayaçtan modeme, haberleşme altyapısından merkezi uygulamalara kadar güvenilir bir ekosistem olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

ELDER Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan ise akıllı şebekelerin elektrik dağıtım sektöründeki dönüşüm vizyonunun önemli bir parçası olduğunu belirterek, akıllı sayaçların bu yapının temel unsurları arasında yer aldığını söyledi. Çalıştayda, akıllı sayaç dönüşüm sürecinde edinilen deneyimlerin ve karşılaşılan zorlukların değerlendirileceği ifade edildi.

Çalıştay, açılış konuşmalarının ardından regülasyon ve teknik düzenlemeler ile sayaç imalatçıları ve elektrik dağıtım şirketlerinin MASS uygulamalarına ilişkin oturumlarla devam etti.