Süper El Niño: Altı Ayda 450 Bin Kişi İçin Ölüm Riski

Süper El Niño nedeniyle önümüzdeki altı ayda 450 binden fazla ek sıcaklık ölümü yaşanabileceği öngörülüyor; uzmanlar acil önlem çağrısı yaptı.

İklim bilimcilerin hazırladığı yeni bir rapor, süper El Niño’nun yol açacağı ek sıcaklıkların önümüzdeki altı ay içinde 450 binden fazla kişinin ölümüne neden olabileceğini ortaya koydu. Bu kayıpların, iklim krizinin halihazırda artırdığı sıcaklık kaynaklı erken ölümlere ekleneceği belirtildi.

Rapora göre etkiler Endonezya, Hindistan, Nijerya ve ABD dahil olmak üzere dünyanın farklı bölgelerinde hissedilecek. El Niño’nun tetikleyebileceği kuraklık, orman yangınları ve sellerin de sıcaklığa bağlı ölümlerin ötesinde ilave can kayıplarına yol açabileceği ifade edildi.

Çalışmada sıcaklık kaynaklı ölüm tahminleri bölgesel ölçekte değerlendirildi. Araştırmacılar, bu verilerin yüksek risk altındaki bölgelerde koruyucu önlemlerin planlanmasına yardımcı olabileceğini belirtti. Daha isabetli sıcaklık tahminleri, serinleme merkezleri, sıcak günlerde sağlık tesislerinde ek personel görevlendirilmesi ve açık havada çalışanlara yönelik koruma uygulamaları, hayat kurtarabilecek adımlar arasında gösterildi.

Gezegeni ısıtan El Niño olayı, beklenenden aylar önce güç kazanırken pazartesi günü şimdiye kadar kaydedilen en yüksek sıcaklık rekoruna ulaştı. Önceki El Niño dönemleriyle kıyaslandığında ortaya çıkan sıcaklık farkı, bazı bilim insanlarının olayı “akıl almaz” ve “Godzilla seviyesinde” sözleriyle tanımlamasına neden oldu. Doğal bir iklim olayı olan El Niño’nun etkilerinin küresel ısınmayla daha da şiddetlenebileceği vurgulandı.

Chicago Üniversitesi ve Climate Impact Lab’in kurucu ortağı, raporun ortak yazarı Prof. Michael Greenstone, 451 bin kişilik tahminin büyüklüğü nedeniyle insanların bu rakama karşı duyarsızlaşabileceğini söyledi. Greenstone, söz konusu sayının aileleri, çocukları, yaşlıları, komşuları ve günlük yaşamını sürdüren milyonlarca insanı temsil ettiğine dikkat çekti.

Tahminler, mevcut sıcaklık öngörülerinin sona erdiği Eylül 2026-Şubat 2027 dönemini kapsıyor. Bununla birlikte sıcaklığa bağlı ölümlerin yüksek seviyelerde Haziran veya Temmuz 2027’ye kadar sürmesinin beklendiği kaydedildi.

Önümüzdeki altı ayda en ağır etkinin Nijerya, Endonezya, Sudan, Hindistan ve Brezilya gibi tropikal ülkelerde görülmesi bekleniyor. ABD’de yaklaşık 3 bin 500 ek sıcaklık ölümü öngörülürken ülke, en fazla etkilenecek ilk 20 ülke arasında yer alıyor. Afrika’nın Sahel kuşağı ile Güneydoğu Asya da yüksek riskli bölgeler arasında gösterildi.

Araştırmacılar, yaşananları iklim krizinin gelecekte oluşturması beklenen koşulların bugünden görülen bir örneği olarak değerlendirdi. California Üniversitesi Berkeley’den raporun ortak yazarı Dr. Tamma Carleton, acil müdahale kapasitesinin artırılması ve kaynakların doğru bölgelere yönlendirilmesi halinde bu yıl çok sayıda hayatın kurtarılabileceğini belirtti. Carleton, uzun vadede ise sürekli acil durum yönetimine ihtiyaç duyulmaması için kalıcı çözümlerin şimdiden geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.

Öngörüler, dünya genelindeki 24 bin 378 bölgede sıcaklıklarla ek sıcaklık ölümleri arasındaki aylık ilişkiyi inceleyen ve hakemli değerlendirmeden geçmiş yöntemlere dayanıyor. Araştırmacılar, bu verileri El Niño nedeniyle önümüzdeki aylarda beklenen sıcaklık artışlarıyla birleştirdi. Hesaplamalarda 1996-2025 yılları arasındaki ortalama aylık sıcaklığa bağlı ölüm sayısı temel alındı.

Greenstone, araştırmanın yalnızca ürün verimindeki dalgalanmaları değil, ölüm riskini de önceden tahmin edebilmenin yolunu açtığını söyledi. Bu yaklaşımın, yetkililere riskli dönemler başlamadan önce uyarı verme ve önlem alma imkânı sağlayabileceği belirtildi.

Süper El Niño’nun gıda güvenliği üzerinde de baskı oluşturması bekleniyor. Dünya Gıda Programı, ağustos ayında yaptığı değerlendirmede, El Niño etkilerinin yaklaşık 50 milyon kişiyi ağır açlıkla karşı karşıya bırakabileceği ve gıda fiyatlarını yükseltebileceği uyarısında bulunmuştu. 1877-1878 dönemindeki büyük El Niño olayında kuraklık ve kıtlık nedeniyle 50 milyondan fazla kişinin hayatını kaybettiği, Hindistan, Brezilya ve Çin’in ise en ağır etkilenen ülkeler arasında bulunduğu aktarılmıştı.