Kriptoyla petrol almak istedi, 230 milyon dolar kayıp
Polonya’nın enerji şirketi Orlen, kriptoyla petrol almak için yaptığı 230 milyon dolarlık ön ödemenin ardından petrolün çoğunu teslim alamadı.
Polonya’nın devlet destekli enerji şirketi Orlen’in Venezuela’dan petrol satın alma girişimi, ülkenin son dönemdeki en dikkat çekici mali skandallarından birine dönüştü. Financial Times’ın haberine göre şirketin İsviçre merkezli ticaret iştiraki Orlen Trading Switzerland (OTS), 2023’ün sonunda Venezuelalı petrolü satın almak için en az 230 milyon dolar ön ödeme yaptı. Ancak bu ödemenin karşılığında taahhüt edilen petrolün büyük bölümü teslim edilmedi.
345 milyon dolarlık anlaşma
OTS, Dubai merkezli küçük petrol tüccarı Hannon International ile yaklaşık 6 milyon varil Merey 16 tipi Venezuelalı ham petrolün 345 milyon dolar karşılığında satın alınması konusunda anlaştı. İşlemden 25-30 milyon dolar arasında kâr elde edilmesi bekleniyordu.
Sözleşmenin imzalanmasından yalnızca beş gün sonra Hannon’a 230 milyon dolar aktarıldı. Buna karşın sevkiyatlar planlanan takvime göre gerçekleşmedi.
Ödemelerde USDT kullanıldı
Venezuela’nın devlet petrol şirketi PDVSA’nın yaptırımlar nedeniyle ödemeleri USDT, yani Tether üzerinden kabul etmek istediği belirtildi. Hannon da Orlen’den aldığı parayı kripto paraya çevirerek Venezuela’daki aracılar üzerinden petrol tedarik etmeye çalıştı.
Şirket, ödemelerin bir bölümünü Dubai’deki aracılara gönderdi. Hannon, işlemlerden birinde 135 milyon dolar transfer etmesine rağmen karşılığında yalnızca 85 milyon USDT alabildiğini ve 50 milyon dolarlık açık oluştuğunu bildirdi. Yaklaşık 30 milyon dolarlık başka bir ödeme de petrol temin edilemeden sonuçsuz kaldı.
Kripto ödemelere rağmen petrol teslim edilmedi
Hannon temsilcileri, petrol tedarik edebilmek için Caracas’a giderek çeşitli brokerlarla görüştü. Görüşmeler sırasında milyonlarca dolarlık USDT erişiminin USB bellekler aracılığıyla sağlandığı aktarıldı.
İki ayrı işlemde toplam 110 milyon USDT’nin petrol karşılığında aracılara aktarıldığı, ancak bu ödemelerin ardından sevkiyat yapılmadığı belirtildi.
Tankerler haftalarca yükleme bekledi
OTS tarafından kiralanan üç süpertanker, Aralık 2023’te Venezuela’ya ulaştı. Ancak gemiler haftalar boyunca yükleme yapılmasını bekledi. Teslimat tarihlerinin art arda ertelenmesi, şirketin bekleme ve taşıma giderlerini de yükseltti.
Hannon daha sonra farklı Venezuelalı petrol ürünleri bulmaya çalıştı. Ancak yaklaşık 1 milyon varillik ham petrol sevkiyatı, kirlilik gerekçesiyle reddedildi. Başka bir yakıt anlaşmasında ise OTS’nin beklediği miktarın yalnızca yarısı yüklendi. Mart 2024’te gerçekleştirilen bu sevkiyatın değerinin yaklaşık 28,8 milyon dolar olduğu bildirildi.
OTS, ana sözleşmeyi Mart 2024’ün sonunda feshetti.
Toplam zarar 424 milyon dolara çıktı
Polonya hükümetinin açıklamalarına göre Orlen’in zararı, 230 milyon dolarlık ön ödemeyle sınırlı kalmadı. Nakliye, hukuki işlemler ve diğer giderler de hesaba katıldığında toplam kaybın en az 1,6 milyar Polonya zlotisine, yaklaşık 424 milyon dolara ulaştığı tahmin ediliyor.
Hannon ile yapılan sözleşmeler çerçevesinde yalnızca nakliye masraflarının yaklaşık 72 milyon dolar olduğu belirtildi.
Eski yöneticiler hakkında soruşturma
Donald Tusk hükümetinin iktidara gelmesinin ardından Orlen’in önceki yönetimi ile şirketin iç denetim süreçleri inceleme altına alındı.
OTS’nin eski yöneticisi Samer Awad ve bazı eski yöneticiler hakkında cezai soruşturma yürütülüyor. Soruşturma kapsamındaki yöneticiler ise kendilerine yöneltilen suçlamaları kabul etmiyor.
