Tarım ve Gıda Güvencesi İçin Kriz Masası Önerisi
Tarımsal Bilgi Platformu, gıda arz güvenliği için kriz masası kurulmasını önerdi. 11 maddelik acil önlem çağrısı yapıldı.
HÜSEYİN GÖKÇE/ANKARA
Farklı alanlarda uzmanlaşmış bilim insanlarından oluşan Tarımsal Bilgi Platformu, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından Türkiye’nin tarım ve gıda güvenliğini sağlamak amacıyla acil önlemler geliştirdi. Bu kapsamda hazırlanan raporda, 11 maddelik öneriler sıralandı ve bunlar arasında bir ‘kriz masası’ kurulması gerektiği vurgulandı.
Raporda, kısa ve orta vadede (3-9 ay) alınacak önlemlerin toplumsal kaygıları azaltacağı ve çiftçilerin karar alma süreçlerini kolaylaştıracağı ifade edildi. Ayrıca, Rusya-Ukrayna savaşında uygulanan Tahıl Koridoru’na benzer bir Enerji Gıda Tarım Koridoru oluşturulması gerektiği de belirtildi.
Tarımsal Bilgi Platformu tarafından hazırlanan öneriler arasında öncelikle bir ‘Enerji, Gıda ve Tarım Kriz Masası’ kurulması gerektiği ifade edildi. Bu masa, Hazine ve Maliye, Tarım ve Orman, Enerji, Ticaret, Ulaştırma Bakanlıkları ile BOTAŞ, TMO, EPDK, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası ve Ziraat Bankası’nın bir araya gelerek günlük verilerle çalışmasını sağlayacak bir platform olmalıdır. Ayrıca, mazot, gübre, yem, elektrik, sulama, navlun-lojistik ve temel gıda fiyatları için erken uyarı sistemi oluşturulması gerektiği vurgulandı.
Bir diğer öneri ise ‘Kaygı Yönetim Birimi’ kurulmasıdır. Bu birim, üretici ve tüketicilerin savaşın yarattığı belirsizlikler karşısında duyduğu kaygıları azaltmayı hedefleyecektir. Toplumun güvenini artıracak bu birimin sürekli bilgilendirme yapması gerektiği ifade edildi.
Çiftçilere yönelik ‘Üretim Hedefli Destek Paketleri’ sunulması gerektiği de raporda yer aldı. Savaş sürecinde çiftçilerin sulama, enerji, akaryakıt ve gübre gibi ihtiyaçlarının karşılanması için destek sağlanması gerektiği belirtildi. Ayrıca, çiftçilerin borçlarının ertelenmesi ve faizlerden muaf tutulması gibi teşviklerle bu desteklerin güçlendirilmesi önerildi.
Gübre tedarikinin çeşitlendirilmesi gerektiği de ifade edilen öneriler arasında yer aldı. FAO’ya göre savaş, gübre ve enerji tedarik sistemlerini bozdu ve Türkiye’nin alternatif kaynaklara yönelmesi gerektiği vurgulandı. Yerli gübre üretiminin artırılması ve alternatif gübre uygulamalarının yaygınlaştırılması önem taşıyor.
Hayvancılık sektöründeki kırılganlığın önlenmesi amacıyla ‘Yem ve Hayvancılık Kırmızı Hat’ desteği oluşturulması gerektiği belirtildi. Bu destek, özellikle süt ve besi hayvancılığına yönelik yem kredisi ve gıda güvencesini sağlamak için gerekli destekleri içermelidir.
Raporda, buğday, arpa, mısır ve bakliyat için iç stok oluşturulması gerektiği de vurgulandı. TMO üzerinden güven verici iç stoklama politikaları uygulanmalı ve panik alımlarının önüne geçilmelidir.
Enerji ve gıda-tarım ticaret koridoru oluşturulması gerektiği de belirtilen diğer bir öneridir. Bu koridor, savaş riski ve nakliye maliyetlerine karşı bir önlem olarak düşünülmelidir. Ayrıca, dar gelirli tüketiciler için gıda sepeti destek paketleri oluşturulması gerektiği ifade edilmiştir.
Son olarak, belediyelerde acil destek karşılama merkezleri kurulması önerildi. Savaş koşullarının zorlukları karşısında belediyelerin daha fazla sorumluluk alması gerektiği vurgulandı. Tarımsal üretim ve ürünlerin güvence altına alınması için TARSİM uygulamalarının yaygınlaştırılması gerektiği de raporda yer aldı.
Bu öneriler, Türkiye’nin gıda güvenliğini sağlamak ve tarımsal üretimi sürdürülebilir kılmak amacıyla geliştirilmiştir. Uzun vadeli stratejilerin de belirlenmesi gerektiği ifade edilmiştir.
