Dünya Küresel Su İflası Çağına Girdi

Birleşmiş Milletler, su kaynaklarının aşırı kullanımı ve kirlenmesinin ciddi sonuçlara yol açtığına dikkat çeken kapsamlı bir rapor yayınladı. Bu rapor, dünya genelinde su krizinin derinleştiğini ve insanlığın bir tür küresel su iflası dönemine girdiğini ortaya koyuyor. Rapor, suyun aşırı kullanımı ve kirletilmesinin acil bir şekilde durdurulması gerektiğini vurgularken, sistemin ne zaman çökeceğinin belirsizliğine de dikkat çekiyor.

Rapor, suyun tüm yaşam için hayati önem taşımasına rağmen, birçok toplumun yıllık doğal yenilenme kapasitesinin üzerinde su tükettiğini belirtiyor. Ayrıca, yeraltı suyu akiferleri ve sulak alanlar gibi uzun vadeli su depolarının da aşırı sömürüldüğü veya tahrip edildiği ifade ediliyor. Bu durum, su iflasına yol açarak, insan yapımı su sistemlerinin geri dönüşü olmayan bir noktaya geldiğini gösteriyor. İklim değişikliği de bu durumu daha da kötüleştirerek, buzulların erimesine ve aşırı hava olaylarına neden oluyor.

Raporda, su krizinin etkilerinin her geçen gün daha da belirgin hale geldiği belirtiliyor. Örneğin, dünya nüfusunun %75’i su güvensizliği yaşayan bölgelerde yaşıyor. Ayrıca, 2 milyar insan yeraltı suyu akiferlerinin çökmesi nedeniyle yaşamsal alanların yok olduğu bölgelerde yaşam mücadelesi veriyor. Su kaynakları üzerindeki çatışmaların da son yıllarda keskin bir artış gösterdiği ifade ediliyor. Örneğin, ABD’deki Colorado Nehri ve Avustralya’daki Murray-Darling havzası gibi büyük nehir sistemleri artık denize ulaşamaz hale geliyor. Chennai gibi şehirlerde ise suyun tamamen tükendiği acil durumlar yaygınlaşıyor.

BM Üniversitesi Su, Çevre ve Sağlık Enstitüsü’nden Prof. Kaveh Madani, raporda, pek çok kritik su sisteminin iflas etmiş durumda olduğunu vurguladı. İnsanlar tarafından çekilen tatlı suyun yaklaşık %70’inin tarımda kullanıldığına dikkat çeken Madani, bu durumun gıda üretimini de olumsuz etkilediğini belirtti. Örneğin, Hindistan ve Pakistan’daki su krizleri, dünya genelinde pirinç ihracatını da tehdit ediyor.

Raporda Türkiye’deki Konya Ovası’nda meydana gelen yaklaşık 700 obruk örnek olarak gösteriliyor. Nüfus artışı, kentleşme ve ekonomik büyümenin su talebini artırdığına dikkat çekiliyor. Yeraltı sularının aşırı kullanımı, dünya genelinde birçok şehrin çökmesine neden oluyor. İran, ABD ve Meksika gibi ülkelerde yıllık çökme oranları dikkat çekici boyutlara ulaşıyor.

Raporda ayrıca, Tahran, Cape Town, São Paulo ve Chennai gibi şehirlerin su krizleriyle karşı karşıya kaldığı, suyla bağlantılı çatışmaların sayısının 2010’da 20 iken 2024’te 400’ün üzerine çıkacağı vurgulanıyor. Son 50 yılda, Avrupa Birliği yüzölçümüne eşdeğer büyüklükte sulak alanın yok edildiği belirtiliyor. Rapor, suyun korunması ve kullanımında köklü bir yeniden yapılanma çağrısında bulunarak, su çekme haklarının güncel arz düzeyiyle uyumlu hale getirilmesi gerektiğini ifade ediyor.