400 Milyon Varillik Petrol Rezervi Piyasaya Sürüldü
Uluslararası Enerji Ajansı, 400 milyon varillik petrol rezervinin piyasaya sürüldüğünü ve Asya’ya ulaştığını duyurdu.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, 400 milyon varillik stratejik petrol rezervinin piyasaya sürülme sürecinin başladığını ve bu petrolün Asya pazarlarına ulaştığını açıkladı. Birol, Paris’teki IEA merkezinde yaptığı basın toplantısında, Orta Doğu’daki mevcut gerilimlerden etkilenenlere başsağlığı diledi.
Birol, Orta Doğu’daki çatışmaların dünya petrol piyasasında tarihsel bir tedarik kesintisine yol açtığını belirterek, Hürmüz Boğazı’nın kapalı olmasının, 1973 petrol krizinden bu yana yaşanan en büyük kesintiyi oluşturduğunu ifade etti. Bu durumun, enerji güvenliği ve küresel ekonomi üzerinde önemli etkileri olabileceğini vurguladı.
IEA üyesi ülkelerin, petrol tedarikindeki kesintilere karşı acil durum stoklarından 400 milyon varili piyasaya sürme kararı aldığını hatırlatan Birol, bu miktarın IEA tarihindeki en büyük stratejik petrol rezerv kullanımı olduğunu kaydetti. Bu kararın ardından petrol fiyatlarının düştüğünü belirten Birol, Hürmüz Boğazı’ndan geçişin yeniden başlamasının, petrol ve gaz akışının istikrara kavuşması için kritik öneme sahip olduğunu vurguladı.
Birol, Asya’daki gelişmekte olan ekonomilerin, enerji arzındaki kesintilerden en fazla etkilenen bölgeler olduğunu belirtti. Güney ve Güneydoğu Asya’daki ülkelerin, hem taşımacılık hem de mutfak yakıtları için acil önlemler almak zorunda kaldığını ifade etti. Ayrıca, Orta Doğu’daki önemli üreticilerin, bu durumdan dolayı mali gelir kaybı yaşadığını da sözlerine ekledi.
Hürmüz Boğazı’nın Durumu
Birol, IEA’nın stratejik petrol stoklarından 400 milyon varil kullanılması sürecine ilişkin, Asya pazarına akışın başladığını duyurdu. Asya-Pasifik ülkelerinin acil durum stoklarından 100 milyon varilin üzerinde petrolün piyasaya sürülmesi için IEA’nın kararına katıldığını belirtti. Ayrıca, Amerika kıtasından da 170 milyon varilin üzerinde petrol rezervinin geleceğini ve üretim artışının 20 milyon varili aşacağını söyledi.
IEA’nın üye ülkeleri ile koordineli bir şekilde hareket ettiğini ifade eden Birol, mevcut stokların serbest bırakılmasının tamamlanmasının ardından, IEA üye ülkelerinin hükümet ve endüstriyel stoklarının yalnızca yüzde 20 azalacağını belirtti. Bu durumda, 1,4 milyar varilden fazla stok kalacağını ve gerektiğinde daha fazla eylemde bulunabileceklerini vurguladı.
Birol, Hürmüz Boğazı’nın yarın açılması durumunda bile, küresel enerji ticaretinin toparlanmasının zaman alacağını belirterek, petrol piyasasındaki arz kesintisinin daha uzun sürebileceğine dikkat çekti.
Stratejik Rezerv Kullanımı
Geçen hafta, IEA üyesi ülkelerin 400 milyon varil petrolü piyasaya sürme kararı aldığını hatırlatan Birol, bu kararın ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ortak saldırıları sonrası alındığını belirtti. Hürmüz Boğazı’nın geçişinin fiilen kapanması, petrol fiyatlarında sert dalgalanmalara yol açtı.
IEA’nın 1974 yılında kurulmasından bu yana alınan bu karar, stratejik rezervlerin kullanımı açısından 6. kez gerçekleşiyor. Daha önceki kararlar, 1991, 2005, 2011 ve 2022 yıllarında alınmıştı. IEA üyesi ülkeler, net petrol ithalatının 90 gününe eşdeğer miktarda acil durum petrol stoku bulundurmakla yükümlüdür. Bu rezervler, petrol arzında ciddi bir kesinti yaşandığında talebi karşılamak amacıyla saklanmaktadır.
Mevcut durumda, IEA üyelerinin 1,2 milyar varili aşan acil durum stokunun yanı sıra, hükümetlerin yükümlülüğü altında 600 milyon varil daha endüstriyel stok bulunmaktadır. Bu stoklar genellikle rafineriler ve büyük tedarikçiler tarafından depolanmaktadır.
