İstanbul’da 15 Bin Kiralık Sosyal Konut İçin Geri Sayım
İstanbul’da 15 bin kiralık sosyal konut için başvurular 14 Eylül’de başlayacak. Konutlar 12 ilçede inşa edilecek, kiralar 10 bin TL’den başlayacak.
İstanbul’da yüksek kira bedelleri nedeniyle konut bulmakta zorlanan dar ve orta gelirli vatandaşlara yönelik 15 bin kiralık sosyal konut projesinde başvuru takvimi belli oldu. Başvurular 14 Eylül’de e-Devlet üzerinden alınacak. İlk etapta 1.071 konut için hak sahipleri kura yöntemiyle belirlenecek ve ilk anahtar teslimlerinin ekim ayında yapılması planlanıyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın daha önce duyurduğu proje, kentteki kira baskısını azaltmayı ve uygun fiyatlı konut seçeneklerini artırmayı amaçlıyor. “Ev Sahibi Türkiye” sloganıyla 81 ilde yürütülen 500 bin sosyal konut hamlesi kapsamında İstanbul’da 100 bin satılık sosyal konutun yanı sıra 15 bin kiralık sosyal konut da hayata geçirilecek.
Kiralık konutlar 12 ilçede planlanıyor
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, proje için gerekli hukuki altyapının TOKİ tarafından hazırlandığını ve uygulama takviminin oluşturulduğunu açıkladı.
İstanbul’daki kiralık sosyal konutların Ataşehir, Sancaktepe, Ümraniye, Üsküdar, Maltepe, Tuzla, Kartal, Başakşehir, Gaziosmanpaşa, Beyoğlu, Güngören ve Arnavutköy ilçelerinde yapılması planlanıyor.
Projeye başvuracak kişilerin 18 yaşını doldurmuş Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması gerekiyor. Ayrıca başvuru sahibinin en az bir yıldır İstanbul’da ikamet etmesi, hane gelirinin aylık 100 bin TL’nin altında bulunması ve üzerine kayıtlı bir konutun olmaması şartları aranacak.
Konutlarda üç yıl oturma hakkı verilecek
Başvuruların e-Devlet üzerinden yapılacağı projede konutların mülkiyeti TOKİ’de kalacak. Kura sonucunda hak kazanan vatandaşlar, kendilerine tahsis edilen evlerde üç yıl süreyle oturabilecek.
Bu sürenin sona ermesinin ardından konutlarda bakım ve kontroller gerçekleştirilecek. Daha sonra evler yeni hak sahiplerine tahsis edilecek ve sonraki dönemlerde oturacak kişiler de kura ile belirlenecek.
İlk etapta belirlenen 1.071 hak sahibine ait konutların anahtarlarının ekim ayında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla teslim edilmesi planlanıyor.
Kira bedelleri 10 bin TL’den başlayacak
Projede dört farklı konut tipinin, İstanbul’daki piyasa fiyatlarının altında kiraya verilmesi öngörülüyor. Açıklanan başlangıç kira bedelleri 1+1 daireler için 10 bin TL, 2+1 daireler için 12 bin TL, 3+1 daireler için 15 bin TL ve 4+1 daireler için 18 bin TL olarak belirlendi.
Kira tutarlarının piyasa seviyelerinin altında tutulmasıyla özellikle dar ve orta gelirli hanelerin konut giderlerinin azaltılması hedefleniyor.
Uzmanlardan başvuru şartları için uyarı
Altın Emlak Global Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, projeyi Türkiye’de kiralık sosyal konut modeli açısından önemli bir adım olarak değerlendirdi. Özelmacıklı, kamu eliyle doğrudan kiralık konut arzı oluşturulmasının Türkiye’de ilk kez bu ölçekte uygulanacağını belirtti.
İstanbul’daki yüksek kiraların emekliler, kamu çalışanları, dar ve orta gelirli vatandaşlar ile kentsel dönüşüm nedeniyle evini boşaltmak zorunda kalan aileler üzerinde ciddi bir yük oluşturduğunu ifade eden Özelmacıklı, piyasa rayiçlerinin altında kiralanacak konutların güvenli ve uygun maliyetli bir barınma seçeneği sunabileceğini söyledi.
Özelmacıklı, uygun fiyatlı kiralık konut arzının artırılmasının uygulamanın hayata geçirileceği bölgelerde kira piyasasını zaman içinde dengeleyebileceğini belirtti. Gelir, ikamet ve konut sahibi olmama koşullarının dikkatle incelenmesi gerektiğini vurgulayan Özelmacıklı, başvuru yoğunluğunun yüksek olmasını beklediklerini kaydetti.
Başvuruların e-Devlet üzerinden alınmasının süreci kolaylaştıracağını belirten Özelmacıklı; kura yöntemi, ilçelere göre kontenjan dağılımı, aidatlar ve ilerleyen dönemde uygulanacak kira artış yönteminin vatandaşlar tarafından yakından takip edilmesi gerektiğini söyledi. Başvuru sahiplerine yalnızca TOKİ ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın resmi açıklamalarını dikkate almaları çağrısında bulundu.
İstanbul piyasasına göre önemli kira avantajı
İstanbul’da ortalama konut kiralarının 45 bin TL, yeni konutlarda ise yaklaşık 55 bin TL seviyesine ulaşabildiğine dikkat çeken Özelmacıklı, projede açıklanan kira tutarlarının mevcut piyasa koşullarına göre önemli bir avantaj sunduğunu belirtti.
Özellikle 10 bin TL’den başlayan 1+1 konutların, gelirinin büyük bölümünü kira giderine ayırmak zorunda kalan haneler için destek sağlayabileceği ifade edildi. Kamu tarafından oluşturulacak uygun fiyatlı kiralık konut stokunun büyütülmesinin, özel kiralık konut piyasasındaki fiyatlama üzerinde de zamanla dengeleyici bir etkisi olabileceği değerlendiriliyor.
Projenin kentsel dönüşüme katkı sağlaması bekleniyor
Kiralık sosyal konut projesinin yalnızca kira fiyatlarını değil, İstanbul’daki kentsel dönüşüm çalışmalarını da etkileyebileceği belirtiliyor. Özelmacıklı, dönüşüm sürecindeki en önemli sorunlardan birinin, binalar yenilenirken hak sahiplerinin bütçelerine uygun kiralık konut bulamaması olduğunu söyledi.
Bu nedenle ilerleyen dönemde, kentsel dönüşüm nedeniyle evini boşaltmak zorunda kalan ve başka bir konutu bulunmayan vatandaşlara kiralık sosyal konutlarda kontenjan ayrılmasının riskli yapıların daha hızlı tahliye edilmesine katkı sağlayabileceği ifade edildi.
15 bin konut başlangıç için önemli, ancak yeterli değil
İstanbul için 15 bin kiralık sosyal konutun önemli bir başlangıç olduğunu belirten Özelmacıklı, kentin nüfusu ve kira talebi dikkate alındığında bu sayının tek başına yeterli olmayacağını dile getirdi. Modelin uzun vadeli bir konut politikasına dönüştürülmesi gerektiğini vurgulayan Özelmacıklı, ilk uygulamanın sonuçlarının gelecekteki politikalar açısından yol gösterici olacağını söyledi.
Özelmacıklı, kiralık sosyal konut stokunun her yıl artırılması ve İstanbul’un farklı ilçelerine dengeli biçimde yayılması gerektiğini belirtti. Satılık ve kiralık sosyal konut üretiminin birlikte sürdürülmesinin, özellikle büyükşehirlerde konuta erişimi kolaylaştıran ve kira piyasasında denge sağlayan kalıcı bir kamu politikası haline getirilmesi gerektiğini kaydetti.
