Suudi Petrolünün Asya Yolculuğu Uzun Yola Dönüştü

Hürmüz Boğazı ve Babülmendep’teki artan güvenlik tehditleri, Suudi petrolünün Asya’ya ulaşım süresini önemli ölçüde uzattı. Normalde 19 gün süren yolculuk, şimdi 48 güne kadar çıkıyor. Bu yeni rota, tanker başına yakıt ve kanal maliyetlerini yaklaşık 2,5 milyon dolar artırıyor.

Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı’ndan yola çıkan tankerler, Yemen açıklarından geçmek yerine kuzeye yönelerek Süveyş Kanalı’nı kullanmaya başladı. Yeni güzergah, gemileri Akdeniz ve Cebelitarık üzerinden Ümit Burnu’na, oradan da Asya’ya yönlendiriyor. Bu durum, tankerlerin denizde kalma süresini neredeyse bir ay uzatıyor.

Yakıt maliyetlerindeki artış, 1,61 milyon dolara ulaşırken, Süveyş Kanalı geçiş ücreti de eklendiğinde toplam maliyet yaklaşık 2,5 milyon dolara çıkıyor. Uzayan teslimat süreleri, petrolün alıcıya ulaşana kadar taşıdığı finansman maliyetlerini de artırıyor. Bu durum, rafinerilerin daha fazla stok tutma veya alternatif tedarikçilere yönelme zorunluluğu doğurabilir.

Yeni rota, büyük ham petrol tankerlerinin Süveyş Kanalı’ndan geçişini de zorlaştırıyor. Derinlik ve boyut sınırlamaları nedeniyle bazı tankerler, tam yükle geçiş yapmadan önce yüklerinin bir kısmını boşaltmak zorunda kalabiliyor. Bu boşaltılan petrol, Kızıldeniz ile Akdeniz’i birbirine bağlayan Sumed boru hattı üzerinden taşınabiliyor.

Suudi Arabistan, ABD-İran geriliminin Hürmüz Boğazı’ndaki trafiği azaltmasının ardından, ihracatının büyük kısmını Körfez’den Kızıldeniz’e yönlendirmişti. Ancak Husilerin Kızıldeniz’deki Suudi tankerlerine yönelik saldırı tehditleri, alternatif rotayı da riskli hale getirdi. Böylece, dünyanın iki önemli enerji geçiş noktası aynı anda baskı altında kalmış oldu.

İlk olarak, 500 bin varil nafta taşıyan Torm Innovation adlı tanker, Yanbu’dan Japonya’ya giderken Süveyş Kanalı ve Ümit Burnu rotasını tercih etti. Şirket, bu kararın Güney Kızıldeniz’deki güvenlik koşulları nedeniyle alındığını belirtti. Süveyş üzerinden yapılan bu yolculuk, Babülmendep geçişine göre yaklaşık 30 gün daha uzun sürebilir.

Türkiye, doğrudan Yanbu-Asya hattının üzerinde yer almıyor. Ancak tanker arzındaki daralma, sigorta primleri ve petrol fiyatlarındaki artış, küresel navlun maliyetlerini etkileyebilir. Uzayan rotalar, rafinerilerin ham petrol ve ara ürün tedarikinde daha yüksek taşıma bedeliyle karşılaşmasına yol açabilir. Türkiye için risk, yalnızca ham petrol fiyatlarıyla sınırlı değil; taşıma, sigorta ve finansman giderlerindeki artış da akaryakıt fiyatlarına baskı yapabilir.

Piyasalar, önümüzdeki günlerde Babülmendep’teki gemi geçişlerini, Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğini ve Sumed hattının kullanım oranını yakından takip edecek. Güvenlik riskinin kalıcı hale gelmesi durumunda, petrol ticaretinde uzun rota geçici bir çözüm olmaktan çıkabilir.