Denizcilik Cezaları Kanunla Yeniden Düzenlendi
Denizcilik sektöründeki idari para cezaları, yeni kanunla güncellenerek yeniden düzenlendi. Eksik gemiadamı için 250 bin TL, izinsiz tarama için 8,25 milyon TL ceza uygulanacak.
31 Temmuz 2026 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan 7590 sayılı Kanun, denizcilik sektöründeki idari para cezalarını kapsamlı bir şekilde yeniden düzenledi. Bu yeni düzenleme, gemiadamlarından acentelere, özel teknelerden limanlara kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Anayasa Mahkemesi’nin iptali sonrası, daha önce yönetmeliklere dayanan yaptırım sisteminin kanunlaştırılması, güncellenmesi ve bazı alanlarda genişletilmesi sağlandı.
Yeni düzenleme ile birlikte, idari para cezaları ile ilgili önemli değişiklikler yapıldı. 655 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen maddelerle, idari para cezaları ve döner sermaye işletmesi hesaplarına yatırılacak ücretler belirlendi. Bu düzenlemeler, 31 Temmuz 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi.
Yeni düzenlemenin tüm hükümleri “denizcilik sektörüne ilk defa getirilen cezalar” olarak değerlendirilemez. Daha önceki yönetmeliklerde yer alan bazı cezalar, yeni kanunla birlikte kanun seviyesine taşındı. Örneğin, özel teknelerdeki bazı cezalar daha önceki yönetmeliklerde bulunuyordu. Ancak, hangi fiillerin cezalandırılacağı ve ceza miktarlarının belirlenmesi, bu yeni kanunla birlikte net bir şekilde belirlendi.
Yeni düzenlemenin dikkat çeken yönlerinden biri, geminin asgari donatım belgesinde belirtilen nitelik ve sayıda gemiadamı ile donatılmaması durumunda, her eksik gemiadamı için 250 bin lira ceza uygulanacak olmasıdır. Bu durum, iki gemiadamı eksik olan bir gemi için 500 bin lira, dört eksiklikte ise 1 milyon lira ceza anlamına geliyor. Ayrıca, alkol sınırının aşılması durumunda gemiadamına 50 bin lira ceza verilecektir.
Gemi acenteleri ve personeli için de cezalar belirlendi. Mesleki yetersizlikler ve disiplinsizlikler nedeniyle 20 bin ile 200 bin lira arasında ceza uygulanabilecek. Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen gemi acenteliği hizmet tarifelerine aykırı hareket edenler için ise ceza 100 bin lira ile 1 milyon lira arasında değişecek.
Deniz gözetim hizmetleri, sualtı sörveyleri ve konteyner ağırlığı gibi alanlarda da çeşitli cezalar öngörülüyor. Örneğin, izinsiz tarama faaliyetleri için 850 bin lira ile 8 milyon 250 bin lira arasında ceza uygulanacak. Ayrıca, gemi ve su araçlarının inşası veya tadilatı sırasında standartlara aykırılık durumunda, tesis sahibi, gemi sahibi veya kontrol mühendisine 20 bin ile 200 bin lira arasında ceza verilebilecek.
Anayasa Mahkemesi, eski düzenlemeleri iptal ederken, cezaların hangi fiillere uygulanacağının belirsiz olduğunu ve idarenin takdirine bırakıldığını belirtmişti. Yeni düzenleme, bu belirsizlikleri ortadan kaldırarak, cezaların hukuki dayanağını güçlendirmiştir. Ancak, eski cezaların geriye yürütülmesi mümkün değildir.
Sonuç olarak, 31 Temmuz’da yürürlüğe giren bu düzenleme, denizcilik sektöründe daha önce var olan cezaları güncelleyerek, yeni bir ceza sistemi oluşturmuştur. Bu yeni sistem, denizcilik faaliyetlerinin daha düzenli ve denetimli bir şekilde yürütülmesine olanak tanıyacaktır.
