Piyasalarda İran Anlaşması Etkisi: ABD Verileri Bekleniyor
Küresel piyasalar, İran anlaşmasını fiyatlarken, yatırımcılar ABD büyüme ve enflasyon verilerine odaklandı.
Küresel piyasalarda, ABD ile İran arasında varılan anlaşma ve petrol fiyatlarındaki düşüş, geçen haftayı olumlu bir atmosferde kapatmalarına yardımcı oldu. Jeopolitik risklerin azalması, yatırımcıların risk iştahını artırırken, yeni haftada gözler ABD’de açıklanacak büyüme ve çekirdek kişisel tüketim harcamaları (PCE) verilerine çevrildi.
Geçtiğimiz hafta, ABD-İran arasındaki ateşkes süreci ve önde gelen merkez bankalarının faiz kararları, piyasalardaki ana gündem maddeleri arasında yer aldı. 14 Haziran’da, Pakistan aracılığıyla yapılan müzakereler sonucunda iki ülke, savaşın durdurulması ve sorunların görüşmelerle çözülmesini öngören 14 maddelik bir mutabakata vardıklarını duyurdu. İslamabad Mutabakatı olarak adlandırılan bu belge, 18 Haziran’da İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından dijital ortamda imzalandı.
Bu mutabakat, Lübnan dahil olmak üzere savaşın sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı’nın açılması ve ABD’nin İran’a uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması gibi maddeleri içeriyor. Tarafların, nihai bir anlaşmaya ulaşmak için İran’ın nükleer programı ve yaptırımların kaldırılması konularında 60 günlük bir müzakere sürecine başlaması bekleniyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki deniz ablukasının kaldırılması, piyasalarda olumlu bir etki yaratırken, İsviçre Dışişleri Bakanlığı’nın ABD-İran görüşmelerinin iptal edildiğini açıklaması, sürecin kırılgan olduğunu gösterdi. ABD’li üst düzey bir yetkili, İsrail ile Hizbullah arasındaki ateşkesin yürürlüğe girdiğini ifade etti. Ancak, anlaşmanın detaylarının henüz netleşmemesi, yatırımcıların karar alma süreçlerinde belirsizlik yarattı.
Analistler, ABD-İran anlaşmasının uygulanabilirliği konusunda yatırımcıların temkinli davrandığını belirtiyor. Anlaşmanın, İran’ın petrol ve yakıt satışına hemen başlamasına olanak tanıyabileceği yönündeki haber akışı ise piyasalarda olumlu bir hava oluşturdu. Ancak, iki taraf arasındaki anlaşmanın kalıcılığına dair endişeler devam ediyor.
Geçtiğimiz hafta, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz kararı da dikkat çekti. Fed, politika faizini yüzde 3,5-3,75 aralığında sabit tutma kararı aldı. Açıklamada, enflasyonun enerji dahil bazı sektörlerdeki arz şokları nedeniyle bankanın yüzde 2 hedefinin üzerinde kalmaya devam ettiği vurgulandı. Fed, 2026 yılında faiz artışı yapılabileceğine dair sinyaller verirken, 2027 ve 2028 yıllarındaki tahminlerini de yukarı yönlü revize etti.
Fed Başkanı Kevin Warsh, enflasyonun hedefin üzerinde seyrettiğini belirterek, fiyat istikrarını sağlama konusundaki kararlılıklarını yineledi. Warsh, toplantı sonrası yayımlanan politika metninde yapılan değişikliklerin daha kısa ve sade olduğunu ifade etti. Ayrıca, ileriye dönük yönlendirme konusunda bir açıklama yapılmadığına dikkat çekti.
Enerji fiyatları, düşüş gösterse de hala savaş öncesi seviyelere dönmedi. Bu durum, enflasyonist baskıların devam etmesine neden oluyor ve Fed’in faiz artırma ihtimalini güçlendiriyor. Analistler, Fed’in toplantı öncesinde zaten faiz artırımı beklentilerinin bulunduğunu, bu nedenle dolara olan talebin arttığını belirtiyor.
New York borsasında ise Elon Musk’ın CEO’su olduğu SpaceX’in halka arzı dikkat çekti. Şirketin hisseleri, ilk haftasında yüzde 37 değer kazandı. Dow Jones endeksi, haftayı yüzde 0,71, S&P 500 yüzde 0,93 ve Nasdaq yüzde 2,43 artışla kapattı.
Avrupa borsaları, Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişlerinin başlaması ve petrol fiyatlarındaki düşüşle pozitif bir seyir izledi. Ancak İngiltere Merkez Bankası, Orta Doğu’daki savaşın enerji fiyatları üzerindeki belirsizlikleri sürdürdüğünü ifade etti. Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) da bu yıl ikinci bir faiz artırımına gidebileceği beklentileri artıyor.
Asya borsalarında ise çip ve sanayi hisselerindeki yükselişler etkili oldu. Japonya Merkez Bankası, politika faizini yüzde 1’e çıkararak 1995’ten bu yana ilk kez böyle bir adım attı. Bu gelişmelerle birlikte, yurt içinde Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi yüzde 5,7 artışla 14.734,50 puana yükseldi. Dolar/TL ise haftayı 46,4390’dan kapattı.
Gelecek hafta, ABD’de açıklanacak büyüme ve çekirdek PCE verilerinin piyasalarda belirleyici olması bekleniyor.
