EPDK’dan Lisanssız Elektrik Üretimine Saatlik Mahsuplaşma Getirildi
EPDK, lisanssız elektrik üretiminde aylık mahsuplaşma yerine saatlik sistemi uygulamaya koydu.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), lisanssız elektrik üretimi alanında önemli bir değişikliğe giderek, aylık mahsuplaşma uygulamasını sona erdirip saatlik mahsuplaşmayı devreye aldı. Bu yeni düzenleme, Resmi Gazete’de yayımlanan “Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile resmiyet kazandı.
Yeni düzenlemeye göre, lisanssız elektrik üretiminde mahsuplaşma işlemleri artık saatlik olarak gerçekleştirilecek. Önceki sistemde üretim ve tüketim daha geniş bir zaman diliminde dengelenirken, bu değişiklikle birlikte her saat için ayrı hesaplamalar yapılacak. Ayrıca, lisanssız elektrik üretiminde ihtiyaç fazlası enerji ile ilgili sınırlar da güncellendi.
2019 yılından itibaren bağlantı anlaşması imzalayan lisanssız üretim tesisleri için yıllık üretim sınırı getirildi. Bu kapsamda, bir tesisin şebekeye verebileceği toplam enerji miktarı, ilgili tüketim tesisinin yıllık tüketiminin en fazla iki katı ile sınırlı olacak. Bu sınırı aşan üretim için herhangi bir ödeme yapılmayacak ve bu enerji Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması (YEKDEM) çerçevesinde bedelsiz katkı olarak değerlendirilecek. Ancak bu uygulama mesken aboneleri için geçerli olmayacak; sanayi, ticari işletmeler ve tarımsal sulama gibi tüketim tesislerini kapsayacak.
Yeni yönetmelik, lisanssız üretim tesislerine entegre depolama üniteleri kurma imkanı da tanıyor. Bu doğrultuda, üretim tesisinin elektriksel kurulu gücüne kadar depolama üniteleri kurulabilecek. Ancak depolama tesislerinden şebekeye verilen enerjiye ilişkin önemli kısıtlamalar getirildi. Mahsuplaşma sonrası ihtiyaç fazlası olarak sisteme aktarılan enerji için herhangi bir ödeme yapılmayacak ve bu enerji de YEKDEM kapsamında bedelsiz katkı olarak değerlendirilecek. Eğer depodan verilen miktar ayrı olarak tespit edilemezse, ihtiyaç fazlası enerjinin tamamı için ödeme yapılmayacak.
Kaçak Kullanımlara Sert Önlemler
Yönetmelikte yer alan düzenlemelere göre, lisanssız üretim tesisiyle ilişkili tüketim tesislerinde kaçak elektrik kullanımı tespit edilirse, ilgili aya ve takip eden altı fatura dönemine ait üretilen enerjinin bir kısmı için üreticiye ödeme yapılmayacak. Bu enerji, görevli tedarik şirketi tarafından üretilmiş kabul edilerek YEKDEM kapsamında bedelsiz katkı olarak değerlendirilecek. Ödeme yapılmayacak enerji miktarı, kaçak kullanım tespit edilen tüketim tesisinin sözleşme gücünün, üretim tesisiyle ilişkilendirilmiş tüm tüketim tesislerinin toplam sözleşme gücüne oranına göre belirlenecek ve bu yaptırım, kaçak kullanımın tespit edildiği dönemden itibaren toplam altı fatura dönemi boyunca uygulanacak.
Bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu veya bağlantı anlaşması olmadan kurulan üretim tesisleri, herhangi bir bildirim yapılmaksızın ilgili şebeke işletmecisi tarafından şebekeden ayrılacak. Bu durumda, üretim tesisine ait tüm ekipmanların tespitin yapıldığı tarihten itibaren 60 gün içinde demonte edilerek tesisin bulunduğu parselin dışına çıkarılması zorunlu olacak. Bu fiili gerçekleştiren gerçek veya tüzel kişiler, üç yıl süreyle bu yönetmelik kapsamında başvuru yapamayacaklar.
Endüstri Bölgeleri Kapsama Alındı
Yönetmelikteki değişiklikle, endüstri bölgeleri de lisanssız elektrik üretimi kapsamına dahil edildi. “İlgili şebeke işletmecisi” tanımı, TEİAŞ ve dağıtım şirketlerinin yanı sıra OSB dağıtım lisansı veya endüstri bölgeleri dağıtım lisansı sahibi tüzel kişileri de kapsayacak şekilde güncellendi. Daha önce yalnızca organize sanayi bölgelerine yönelik olan hükümler, endüstri bölgelerini de kapsayacak şekilde genişletildi. Bu çerçevede, lisanssız üretim faaliyetlerine ilişkin başvuru, bağlantı ve işletme süreçlerinde endüstri bölgeleri de ilgili mevzuat çerçevesinde yer alacak.
Yönetmelikle, lisanssız elektrik üretim tesislerinde kullanılacak ana ekipmanlara ilişkin yaş sınırı da getirildi. Üretim tesisi ve depolama ünitelerinde kullanılan türbin, jeneratör, panel, invertör, motor ve batarya gibi ana ekipmanların son beş yıl içinde üretilmiş olması zorunlu hale geldi. Ancak bazı tesisler için bu beş yıl şartının uygulanmayacağı da belirtildi. Yönetmeliğin büyük bölümü yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecekken, mahsuplaşma ve veri yönetimine ilişkin bazı hükümler 1 Mayıs’ta uygulanmaya başlayacak.
