Japonya’da ‘ölüm evleri’ piyasası hızla büyüyor

Japonya’da geçmişte ölüm olayları yaşanan konutlar, artan fiyatlar nedeniyle kiracı ve yatırımcıların ilgisini çekiyor.

Japonya’da geçmişte cinayet, intihar veya yalnız ölüm gibi trajik olayların yaşandığı konutlar, “jiko bukken” adıyla anılmakta ve artan konut fiyatlarının etkisiyle emlak sektöründe ilgi çekici bir alternatif olarak öne çıkmaktadır. Bu evler, piyasa değerinin %10 ila %50 altında işlem görmekte ve uygun fiyat avantajı sayesinde daha fazla kişi tarafından tercih edilmektedir.

The Economist’in haberine göre, bu konutlar, geçmişteki olayların türüne bağlı olarak kiralama veya satış fiyatlarında önemli indirimler sunmaktadır. Artan yaşam maliyetleri, birçok Japonun bu evlerde yaşamayı düşünmesine yol açmaktadır.

Özellikle Tokyo gibi büyük şehirlerde konut fiyatlarının hızla artması, indirimli fiyatlarla sunulan “jiko bukken” konutlarına olan talebi artırmıştır. Tokyo’daki stüdyo daire kiraları, Mart ayında geçen yılın aynı dönemine göre %13 artarak, kira fiyatlarının 22 ay üst üste rekor seviyelere ulaşmasına neden olmuştur. Bu durum, daha düşük maliyetli konut arayan kiracıların geçmişinde ölüm vakası bulunan evlere yönelmesine sebep olmuştur.

Yapılan araştırmalar, Japonların önemli bir kısmının, fiyat avantajı sağlanması durumunda bu tür konutlarda yaşamayı kabul edebileceğini göstermektedir.

Bu konutlara yönelik ilginç bir sektör de ortaya çıkmıştır. Bazı şirketler, geçmişte ölüm yaşanan evlerde doğaüstü bir durumun olup olmadığını belirlemek için termal kameralar ve çeşitli teknolojik cihazlar kullanarak konutlara “perili değildir” belgesi vermektedir. Ayrıca, bazı Budist rahipler, yeni kiracıların psikolojik kaygılarını azaltmak amacıyla evlerde arındırma ritüelleri gerçekleştirmektedir. Ülkede, geçmişte ölüm yaşanmış evlerin adreslerini ve olayların detaylarını gösteren internet siteleri de büyük ilgi görmektedir.

Kültürel faktörler de bu konutların değerini etkilemektedir. 2024 yılında yapılan bir araştırma, Japonların yaklaşık üçte birinin ruhların varlığına inandığını ortaya koymuştur. Bu nedenle bazı alıcılar ve kiracılar bu tür evlerden uzak durmayı tercih ederken, diğerleri önemli fiyat avantajını daha belirleyici bir faktör olarak görmektedir.

Japonya’nın hızla yaşlanan nüfusu, “jiko bukken” sayısının artmasına da katkıda bulunmaktadır. Hükümet verilerine göre, yalnız yaşayan yaşlı nüfusun artmasıyla birlikte, 2025 yılına kadar en az sekiz gün boyunca fark edilmeyen 20 binden fazla yalnız ölüm vakası kaydedileceği öngörülmektedir. Bu durum, emlak piyasasında geçmişinde ölüm olayı bulunan konutların sayısını artırmaktadır.

Japon hükümeti, yaşlı bireylerin konut kiralamasını kolaylaştırmak amacıyla 2021 yılında önemli bir düzenleme gerçekleştirmiştir. Yeni uygulama ile birlikte, ağır suç niteliği taşımayan istisnai olaylar dışında ev sahiplerinin yalnız ölüm vakalarını yeni kiracılara bildirme zorunluluğu kaldırılmıştır. Bu düzenleme, ev sahiplerinin yalnız ölüm riski nedeniyle yaşlı kiracılardan kaçınmasının önüne geçmeyi hedeflemektedir.

“Jiko bukken” konutları sadece kiracılar için değil, yatırımcılar açısından da cazip fırsatlar sunmaktadır. Japonya’daki mevcut düzenlemelere göre, bir ölüm olayının üzerinden üç yıl geçtikten sonra bu bilginin satış sırasında açıklanması zorunlu değildir. Bu durum, yatırımcıların indirimli fiyatlarla satın aldıkları konutları daha sonra piyasa değerine satabilmelerine olanak tanımaktadır. Uzmanlar, konut fiyatlarındaki artış devam ettikçe “jiko bukken” piyasasının hem yatırımcılar hem de uygun maliyetli konut arayanlar için büyümeye devam edeceğini öngörmektedir.