Venezuela’dan 13,5 Kilogram Uranyum ABD’ye İletildi
Venezuela’nın Altos Mirandinos bölgesindeki RV-1 reaktöründen 13,5 kilogram uranyum, ABD’ye taşındı.
ABD ve İngiltere, Venezuela’nın Altos Mirandinos bölgesindeki uzun süre kullanılmayan RV-1 araştırma reaktöründen 13,5 kilogram uranyum nükleer yakıtını tahliye etti.
Venezuela’nın Altos Mirandinos bölgesinde yer alan RV-1 reaktöründen, ABD ve İngiltere tarafından temin edilen 13,5 kilogramlık uranyum nükleer yakıtı çıkarıldı. Bu nükleer malzeme, özel bir İngiliz gemisi aracılığıyla ABD’nin Güney Carolina eyaletindeki Savannah River Tesisleri’ne taşındı.
Kapatılan RV-1 reaktöründeki son nükleer yakıtın tahliyesine yönelik plan, “Mutlak Kararlılık Operasyonu” (Operation Absolute Resolve) çerçevesinde, ABD ile Venezuela arasındaki ilişkilerin normalleşme sürecinin ardından hayata geçirildi. İki ülke arasındaki resmi diplomatik ilişkilerin yeniden tesis edilmesi sürecine girildi ve bu kapsamda Karakas’taki ABD Büyükelçiliği, 2019’dan sonra ilk kez Şubat 2026’da kapılarını açtı. Ayrıca, aynı yıl içinde ilk ABD-Venezuela ticari uçuşu 30 Nisan’da gerçekleştirildi.
The Avionist’in haberine göre, nükleer yakıtın güvenli bir şekilde taşınması, ABD yönetiminin Venezuela’ya yönelik uyguladığı “istikrar, toparlanma ve geçiş” odaklı üç aşamalı planın önemli bir parçası olarak değerlendirildi. RV-1 reaktörü, 1956 yılında “Barış İçin Atom” (Atoms for Peace) girişimi kapsamında ABD’den alınmış ve 1991 yılına kadar faaliyet göstermişti. Reaktör, ABD ve İngiltere’den düzenli nükleer yakıt sevkiyatları ile işletiliyordu.
Yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyum (HEU), Soğuk Savaş döneminde küçük araştırma reaktörlerine güç sağlamak amacıyla yaygın olarak kullanılıyordu. Ancak günümüzde bu tür reaktörler, nükleer silah üretimi riski nedeniyle genellikle düşük derecede zenginleştirilmiş uranyum (LEU) ile işletilmektedir. ABD, 1990’ların ortalarından bu yana dünya genelindeki HEU ve plütonyum stoklarını güvence altına almak amacıyla nükleer yayılmayı önleme çabalarına öncelik vermekte ve bu çerçevede toplamda 7 tondan fazla malzeme geri kazanmıştır.
Venezuela hükümeti, fazla uranyumun çıkarılması için Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’ndan (UAEA) yardım talep etti ve ABD, malzemenin gözetimini üstlenmeyi kabul etti. ABD Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi (NNSA) Savunma Nükleer Yayılmasını Önleme Ofisi (DNN) tarafından yapılan ilk saha incelemesinin ardından, yakıt, özel bir taşıma konteynerine yüklenerek Venezuela ordusunun koruması altında kara yoluyla Puerto Cabello limanına nakledildi.
The Avionist’in haberine göre, konteyner, Puerto Cabello’dan İngiltere merkezli Pacific Nuclear Transport Ltd (PNTL) tarafından işletilen bir gemiye transfer edildi. PNTL, nükleer yakıt taşımacılığı için standartların ötesinde inşa edilmiş üç adet nükleer yakıt taşıma gemisine sahiptir.
MarineTraffic verilerine göre, Venezuela’dan alınan uranyum, 15 Mayıs 2026’da ABD Doğu Kıyısı açıklarında İngiltere’ye doğru yol alan MV Pacific Egret gemisi tarafından taşındı. ABD Enerji Bakanlığı (DOE) Çevre Yönetimi Ofisi’nin gözetimine geçen bu uranyum, gelecekte yeniden kullanılmak üzere Savannah River Sitesi’nde düşük derecede zenginleştirilmiş uranyuma dönüştürülecek.
İngiltere’nin özel gemileriyle sağladığı lojistik destek, operasyonun hassasiyeti ve taşıdığı riskler nedeniyle İngiliz hükümeti tarafından bakanlık düzeyinde onaylandı. Nükleer Taşımacılık Çözümleri (NTS) şirketinin güvenlik sicili, yetkililerin bu misyonu 10 milyar sterline kadar olası bir tazminat sorumluluğuyla sigortalamasına olanak tanıdı.
UAEA Genel Direktörü Rafael Grossi, operasyonun ardından yaptığı açıklamada, “Bu çalışma, ilgili tüm tarafların güçlü iradesinin, etkili koordinasyonunun, özverisinin ve profesyonelliğinin en net örneğidir” ifadelerini kullandı.
