Petrol piyasasında arz alarmı: Fiyatlar yükseliyor

Petrol piyasasında arz alarmı, Suudi Arabistan’daki saldırılar ve Hürmüz Boğazı’nda azalan tanker trafiğiyle fiyatları yukarı taşıdı.

Petrol piyasasında arz alarmı, Suudi Arabistan’daki enerji altyapısına yönelik saldırıların ardından yeniden güçlendi. Saldırıların ülkenin Doğu-Batı petrol boru hattındaki operasyonları aksatması ve Körfez bölgesinde arz güvenliğine ilişkin kaygıların artması, salı günü petrol fiyatlarını yukarı çekti.

Brent 107 dolara yaklaştı

Brent ham petrolünün varil fiyatı yüzde 1,18 artarak 106,93 dolara yükseldi. Brent petrol, bir önceki işlem gününü de yaklaşık yüzde 1 değer kazanarak tamamlamıştı.

ABD Batı Teksas türü ham petrolün varil fiyatı ise yüzde 1,24 yükselişle 102,65 dolara çıktı. WTI olarak bilinen petrol türünde de önceki seansta yüzde 1,3 artış kaydedilmişti.

Fiyatlardaki yükselişte, Orta Doğu’daki çatışmaların daha geniş bir alana yayılabileceği ve bunun küresel petrol arzını sekteye uğratabileceği endişesi belirleyici oldu.

Suudi Arabistan’a yönelik saldırılar gerilimi artırdı

İran tarafından desteklenen Yemen’deki Husilerin pazartesi günü Suudi Arabistan’a yeni saldırılar düzenlemesi, bölgedeki tansiyonu yükseltti. Körfez ülkelerinin İran’la gerçekleştirmeyi planladığı görüşmeleri ertelemesi de belirsizlikleri artıran gelişmeler arasında yer aldı.

Husilerin, Suudi Arabistan’ın Yemen’deki operasyonlarına misilleme amacıyla ülkenin güneyinde bulunan Hamis Muşayt askeri hava üssünü füze ve insansız hava araçlarıyla hedef aldığı bildirildi. Saldırılarda uçak hangarları, radar sistemleri, pistler ve mühimmat depolarının vurulduğu aktarıldı.

Bu saldırılar, Suudi Arabistan’ın cuma günü karşı karşıya kaldığı ve Riyad yönetiminin Irak’taki İran destekli grupları sorumlu tuttuğu saldırıların ardından gerçekleşti.

Doğu-Batı hattındaki gelişmeler izleniyor

Cuma günkü saldırılar, Suudi Arabistan’ın petrolünü Hürmüz Boğazı’na uğramadan ihraç etmesini sağlayan Doğu-Batı petrol boru hattındaki faaliyetleri olumsuz etkiledi.

KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, yatırımcıların bölgedeki her yeni saldırıyı veya enerji tesislerinde meydana gelen hasarı, petrol arzına yönelik ek bir tehdit olarak değerlendirdiğini belirtti.

Waterer’a göre piyasa, Doğu-Batı boru hattının yeniden çalışmaya başlayacağına ya da Hürmüz Boğazı üzerinden petrol akışının normale döneceğine ilişkin işaretlere karşı oldukça hassas. Kesintinin uzaması halinde arz kaybının petrol fiyatlarını daha da yukarı taşıyabileceği değerlendiriliyor.

Hürmüz Boğazı’nda tanker geçişleri azaldı

Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemi sayısının hafta sonunda günlük 10’un altına gerilediği bildirildi. Bu seviye, önceki 10 günlük ortalama olan 14 geçişin belirgin biçimde altında kaldı.

ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaşın 28 Şubat’ta başlamasından önce, dünya petrol arzının yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı üzerinden taşınıyordu.

Suudi alıcılar ile petrol ticareti yapan kaynaklara göre, Doğu-Batı boru hattındaki operasyonlar kısa sürede yeniden başlatılamazsa Suudi Arabistan ihracata ayırdığı petrolü günler içinde iç tüketim için kullanmak zorunda kalabilir. Bu senaryonun, küresel petrol arzının yüzde 4’üne kadarının piyasadan çekilmesine yol açabileceği belirtiliyor.

Suudi petrolü için kritik güzergâh

Dünyanın en büyük petrol ihracatçısı konumundaki Suudi Arabistan, günlük yaklaşık 4 milyon varil petrolü Hürmüz Boğazı yerine Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı’na ulaştırmak için Doğu-Batı boru hattından yararlanıyor.

Söz konusu miktar, dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 4’üne denk geliyor. Bu nedenle hattaki kesintinin süresi, küresel piyasalar açısından kritik önem taşıyor.

Waterer, piyasaların öncelikle Doğu-Batı hattındaki aksamanın ne kadar devam edeceğine odaklandığını söyledi. Analiste göre uzun süreli kesinti ve buna bağlı arz kaybı, petrol fiyatlarının mevcut seviyelerin üzerine çıkmasına neden olabilir.

Ukrayna-Rusya ateşkesi de gündemde

Petrol piyasasını etkileyebilecek jeopolitik gelişmelerin yanı sıra Ukrayna-Rusya savaşıyla ilgili diplomatik girişimler de takip ediliyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, pazartesi günü yaptığı açıklamada, Kiev’in ABD tarafından önerilen ve yalnızca enerji tesislerini kapsayan ateşkesi desteklemeye hazır olduğunu ifade etti.

Zelenskiy, bununla birlikte Washington’ın Moskova’nın savaşı gerçekten sona erdirmeye hazır olduğuna dair güvence vermesi gerektiğini belirtti.