Süveyş Kanalı’na dönüş, Asya-Avrupa navlununu düşürdü
Süveyş Kanalı’na dönüş hızlanırken armatörler daha büyük gemileri kullanıyor. Kapasite artışı, Asya-Avrupa hattında navlunları yüzde 10 düşürdü.
Kızıldeniz’deki güvenlik sorunları nedeniyle uzun süredir Ümit Burnu üzerinden sefer yapan armatörler, Asya limanlarındaki yoğunluk ve kapasite ihtiyacının da etkisiyle daha kısa olan Süveyş Kanalı rotasına yeniden yöneliyor. Ancak dönüş, filoya çok sayıda gemi eklenmesiyle değil, ana hatlarda daha yüksek kapasiteli gemilerin kullanılmasıyla gerçekleşiyor. Bu gelişme, Asya-Avrupa hattında navlun fiyatlarını aşağı çekiyor.
Denizcilik danışmanlık kuruluşu MDS Transmodal’ın verilerine göre, Ocak-Ağustos 2025 döneminde Süveyş Kanalı’ndan geçen gemi sayısı, önceki yılın aynı dönemindeki yaklaşık 1.230’dan 1.186’ya geriledi. Buna karşın kanaldan taşınan konteyner kapasitesi yüzde 55 artarak 7,2 milyon TEU’ya yükseldi. Gemi başına ortalama kapasite de 3.800 TEU’dan 6.000 TEU’ya çıktı. Veriler, daha az sayıda gemiyle daha büyük miktarda yük taşındığını gösteriyor.
Süveyş Kanalı’na dönüş özellikle ağustosta belirginleşti. Bu ayda kanaldan 196 gemi geçerken, sayı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 36 arttı. Taşınan konteyner kapasitesi ise yüzde 184 yükselerek 1,68 milyon TEU’ya ulaştı. Ağustos ayında kanalı kullanan en büyük gemi 24.232 TEU kapasiteli oldu. Ayrıca 20 bin TEU’nun üzerinde kapasiteye sahip dokuz konteyner gemisi aynı ay içinde Süveyş’ten geçti.
MSC, Asya-Akdeniz ve Uzak Doğu servislerinde kanal geçişlerini artırırken MSC Irina ve MSC Michel Cappellini gibi 24.232 TEU kapasiteli gemileri hatta kullandı. CMA CGM de Süveyş rotasındaki faaliyetlerini sürdürdü; 24.212 TEU kapasiteli CMA CGM Notre Dame ile 23.104 TEU kapasiteli beş kardeş gemi bu hatta hizmet verdi. Maersk, Afrika çevresinden yönlendirdiği yüklerin yüzde 30’dan fazlasını Süveyş rotasına aktarırken 20.568 TEU kapasiteli Manchester Maersk de kanaldan geçti. Cosco ve Wan Hai seferlerini sürdürürken Hapag-Lloyd, güvenlik gerekçeleriyle Afrika rotasını kullanmaya devam ediyor.
Taşıyıcıların Süveyş Kanalı’na yönelmesi, Ümit Burnu çevresindeki kapasitenin azalmasına yol açtı. Linerlytica verilerine göre Afrika rotasında yılın ilk aylarında 380 gemiyle 5,5 milyon TEU’ya ulaşan kapasite, ağustos sonunda 280 gemi ve 4 milyon TEU seviyesine indi. Buna rağmen kanal trafiği henüz kriz öncesindeki düzeye ulaşmadı. Ağustosta Süveyş’ten geçen gemi sayısı, Ağustos 2023’e kıyasla yaklaşık yüzde 65, taşınan kapasite ise yüzde 74 daha düşük kaldı. Bu nedenle sektördeki gelişme, kapsamlı bir dönüşten çok büyük gemilerin seçici biçimde yeniden kullanılması olarak değerlendiriliyor.
Kapasite artışının etkisi Asya-Avrupa navlunlarında görülürken, ABD Doğu Kıyısı’na yönelik Transpasifik taşımalarında fiyatlar yükseldi. Drewry Dünya Konteyner Endeksi, iki ana ticaret hattındaki zıt yönlü hareketlerin birbirini dengelemesiyle 40’lık konteyner başına 4.465 dolar seviyesinde sabit kaldı. Şanghay-Cenova spot navlunu haftalık bazda yüzde 10 düşerek 4.368 dolara, Şanghay-Rotterdam navlunu ise yüzde 5 gerileyerek 4.092 dolara indi. Aynı dönemde Şanghay-Los Angeles hattında fiyat yüzde 5 artışla 7.185 dolara, Şanghay-New York hattında ise yüzde 3 yükselişle 9.587 dolara çıktı.
