Türkiye Ekonomisi 2025’te Büyümeye Devam Etti

Türkiye ekonomisi, 2025 yılında beklenen büyüme oranlarına ulaşarak yüzde 3,6 oranında bir artış gösterdi. Bu büyümede inşaat sektörü ve vatandaşların tüketim harcamalarının önemli rolü bulunurken, tarım ve dış ticaretin olumsuz etkileri dikkat çekti.

Yılın son çeyreğinde Türkiye ekonomisi yüzde 3,4 büyüme kaydederken, 2025 yılı genelinde bu oran yüzde 3,6 olarak belirlendi. Büyümenin temel dinamikleri, hem son çeyrekte hem de genel yıl boyunca vatandaşların tüketim harcamaları ve inşaat yatırımları oldu. Ancak sanayi sektöründeki yavaşlama, tarımdaki daralma ve ihracattaki düşüş, büyümeyi olumsuz etkileyen unsurlar arasında yer aldı. 2026 yılı için ise büyüme beklentisi yüzde 4’ün üzerinde şekilleniyor.

GSYH 1,6 Trilyon Doları Aştı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ait büyüme verilerini açıkladı. Buna göre, Türkiye ekonomisi 2025 yılında cari fiyatlarla 63 trilyon 20,9 milyar lira, dolar bazında ise 1 trilyon 596 milyar 320 milyon dolara ulaştı. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilerle son çeyrekte ekonomi, bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,4 büyüme gösterdi.

Üretim yöntemine dayalı gayri safi yurtiçi hasıla hesaplamalarına göre, tarımdaki küçülme ve sanayideki yavaşlama dikkat çekti. İnşaat, ticaret, ulaştırma ve konaklama sektörleri 2025 yılında başarılı bir performans sergiledi. Tarım sektörü, son çeyrekte yüzde 7,2 küçülerek büyümeyi 0,33 puan, 2025 yılında ise yüzde 8,8 daralarak 0,48 puan aşağı çekti. Tarımda yaşanan daralma son dört çeyrektir devam ediyor.

Sanayi sektörü, yılın başında daralma yaşasa da ikinci ve üçüncü çeyreklerde toparlanmış, son çeyrekte ise yavaşlama gözlemlenmiştir. Sanayi, son çeyrekte yüzde 0,9 büyüme ile 0,17 puan, 2025 yılında ise yüzde 2,9 büyüme ile sadece 0,54 puanlık katkı sağladı. Bu yılın ilk çeyreğinde savunma sanayi hariç sanayide bir hareketlilik gözlemlenmedi.

İnşaat Sektörü Çift Haneli Büyüme Gösterdi

İnşaat sektörü, 2025 yılında dikkat çeken bir büyüme sergileyerek yüzde 10,77 oranında büyüdü. Deprem konutlarının da etkisiyle son çeyrekte yüzde 8,6 oranında bir artış yaşandı. Gayrimenkul sektörü 2025 yılında yüzde 2,71 büyüme kaydederek ekonomiye 0,25 puan katkı sağladı. Ticaret, ulaştırma ve konaklama sektörleri ise yıl genelinde yüzde 4,61 büyüyerek 1,16 puanlık katkı sağladı.

2025 yılı, ihracatın daraldığı bir yıl olarak kaydedildi. Ancak vatandaşın tüketimi son çeyrekte yüzde 5,2 büyüyerek 3,65 puanla büyümeye önemli bir katkı sağladı. 2025 yılı boyunca vatandaşın tüketim harcamaları yüzde 4,07 artış gösterdi ve bu oran yıllık büyümenin 2,8 puanından sorumlu oldu.

Devletin tüketim harcamaları son çeyrekte büyümeye olumsuz katkı sağlarken, yıl genelinde sadece yüzde 0,83 artışla 0,11 puanlık pozitif katkı sağladı.

Dış Ticaretin Olumsuz Etkisi

Toplam yatırımlar son çeyrekte yüzde 5,4 artarak 1,42 puan, yıl genelinde ise yüzde 6,95 büyüyerek 1,77 puanlık katkı sağladı. Ancak bu büyüme, inşaat yatırımlarından kaynaklandı. Makine ve teçhizat yatırımları yüzde 2,8 büyüme gösterdi. İhracat son çeyrekte yüzde 2,3 daralarak 0,5 puan, yıl genelinde ise yüzde 0,32 daralarak 0,07 puan büyümeyi olumsuz etkiledi. İthalat ise son çeyrekte yüzde 3,8, yıl genelinde ise yüzde 4,93 büyüdü ve neredeyse 1 puanlık negatif katkı sağladı. Dış ticaret, son çeyrekte 1,36 puan, 2025’in tamamında ise 1,06 puan büyümeyi olumsuz etkiledi.

İşgücü Ödemeleri ve Devletin Rolü

İşgücü ödemelerinin GSYH içindeki payı son çeyrekte yüzde 33,7 ile yılın en düşük seviyesine gerilerken, net işletme artığı/karma gelirin payı ise yüzde 49,1 oldu. İşgücü ödemeleri 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 40,4 artarken, net işletme artığı/karma gelir yüzde 44,2 arttı. 2025 yılının dördüncü çeyreğinde ise işgücü ödemeleri bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 36,9, net işletme artığı/karma gelir yüzde 44,2 artış gösterdi.

Resmi Açıklamalar

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 2025 yılına ilişkin GSYH verilerini değerlendirerek, “Siyasi ve ekonomik istikrar içinde 16 yıl kesintisiz büyümemiz devam etti. Bu, makroekonomik temellerimizin sağlamlığını bir kez daha gösteriyor” dedi. Yılmaz, Türkiye ekonomisinin, küresel belirsizliklerin arttığı bir dönemde bile güçlü ve dengeli büyümeye devam ettiğini belirtti.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye ekonomisinin 2025’te yüzde 3,6 büyüdüğünü ve kişi başına gelirin 18 bin 40 dolara yükseldiğini ifade etti. Şimşek, tarımda yaşanan olumsuzlukların etkilerinin devam ettiğini, diğer sektörlerde ise üretim artışının sürdüğünü vurguladı.

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak, Türkiye’nin 2025 yılında yüzde 3,6 büyümesinin, küresel belirsizliklere rağmen önemli bir başarı olduğunu belirtti. Ankara Sanayi Odası (ASO) Başkanı Seyit Ardıç, yatırımların sanayide kalıcı kapasite artışı sağlaması gerektiğini ifade etti.

Ankara Ticaret Odası (ATO) Yönetim Kurulu Başkanı Gürsel Baran, Türkiye ekonomisinin 2025’i yüzde 3,6 büyüme ile tamamlamasının önemli bir başarı olduğunu vurguladı. İstanbul Ticaret Borsası (İSTİB) Başkanı Ali Kopuz ise tarımın öneminin arttığını belirterek, tarımsal üretimin artırılması için gerekli politikaların güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.