Piyasalarda Savaş Endişesi: Trump’ın Ültimatomu Etkili Oldu
Küresel piyasalar, Trump’ın İran’a yönelik ültimatomu sonrası gerilim yaşadı. Gelişen ülkelerde risk iştahı azaldı.
Küresel borsa endeksleri, diplomatik çabaların sonuçsuz kalması ve askeri gerilimlerin artmasıyla birlikte savaş fiyatlaması moduna girdi. İran’ın Pakistan üzerinden sunulan ateşkes teklifini reddettiği yönündeki haberlerin ardından, ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı için tanıdığı sürenin sona ermekte olduğunu hatırlatarak piyasalardaki iyimserliği sarstı.
Trump, düzenlediği basın toplantısında, yarın gece saat 24:00’e kadar bir anlaşma sağlanamazsa ve Hürmüz Boğazı’nın seyrüsefer özgürlüğü sağlanmazsa, ABD’nin İran’ı “imha etme” planlarını hayata geçireceğini yineledi. Görüşmelerin “iyi gittiğini” belirtmesine rağmen, askeri üslup piyasalardaki risk iştahını ciddi şekilde azalttı.
Piyasalarda güvenli liman arayışları hız kazandı. Gelişmekte olan piyasalara ait MSCI EM para birimi endeksi, gün sonunda %0,3’lük bir artışla kapanmasına rağmen, gün içindeki zirve seviyelerinden önemli ölçüde geriledi. Küresel belirsizlik, yatırımcıları riskli varlıklardan uzaklaştırarak ABD Doları’na yönlendirdi. Dolar, enerji piyasalarındaki dalgalanmalar ve jeopolitik riskler nedeniyle değer kazanmaya devam ediyor. Ayrıca, petrol fiyatlarının 110 dolar seviyesini aşması, Ekim 2022’den bu yana en yüksek maliyet baskısını oluşturdu.
Savaşın etkileri yalnızca askeri cephede değil, ülkelerin ekonomilerinde de hissediliyor. Pakistan, Birleşik Arap Emirlikleri’nin 3 milyar dolarlık borcunu ertelemeyi reddetmesiyle büyük bir ekonomik darbe aldı. Bu miktar, ülkenin döviz rezervlerinin %18’ine denk geliyor. Endonezya’da ise hükümet, havayolu şirketlerinin bilet fiyatlarına %38’e kadar “yakıt ek ücreti” koymasına izin verdi. Bu durum, bilet fiyatlarının %9-13 oranında artmasına yol açacak. Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung, Hürmüz Boğazı’ndaki abluka nedeniyle petrol tedarikinde ciddi bir kriz yaşanabileceğini belirterek halkın risk alması gerektiğini ifade etti.
Analistler, Trump’ın açıklamalarının ardından varlık fiyatlarının başlangıç seviyelerine geri döndüğünü belirtiyor. Wells Fargo stratejisti Brendan McKenna, piyasanın tamamen “İran savaşı manşetleri” tarafından yönlendirildiğini vurguladı. Küresel likiditenin daralmasıyla birlikte, gelişmekte olan ekonomiler yüksek borçlanma maliyetleri ve döviz istikrarsızlığı ile karşı karşıya kalıyor. 2026 yılı, diplomasi masasından gelecek tek bir kelimenin trilyonlarca doları etkileyebileceği bir yıl olarak öne çıkıyor.
