Yenilenebilir Enerji İstihdamında İlk Kez Düşüş Gözlemlendi
2024’te yenilenebilir enerji istihdamı %2,3 artarak 16,6 milyona ulaşsa da, 2023’teki rekor büyümenin gerisinde kaldı.
Küresel yenilenebilir enerji istihdamı, 2024 yılında %2,3 oranında bir artışla 16,6 milyon kişiye ulaşmasına rağmen, 2023 yılında kaydedilen rekor büyümenin oldukça gerisinde kaldı. Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) ve Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından yayımlanan “Yenilenebilir Enerji ve İstihdam – Yıllık Değerlendirme 2025” raporuna göre, jeopolitik ve ekonomik belirsizlikler ile artan otomasyon, sektördeki istihdam artışını sınırlayan önemli faktörler arasında yer aldı.
Raporda, dünya genelinde yenilenebilir enerji sektöründe istihdamın 2024 yılında 2023 yılına göre %2,3 artarak 16,6 milyona ulaştığı belirtiliyor. Ancak, 2023 yılında sektörde yaşanan %18,2 oranındaki artış, 2022 yılına göre istihdamın 16 milyon 200 bin kişiye çıkmasıyla kaydedilen en yüksek büyüme olarak tarihe geçti.
Bu gelişmelere rağmen, küresel kurulumların artış göstermesine rağmen, yenilenebilir enerji istihdamında büyümenin ilk kez belirgin bir şekilde yavaşladığı gözlemlendi.
Çin Temiz Enerji Sektöründe Öncülüğünü Sürdürüyor
Rapor, Çin’in entegre ve büyük ölçekli tedarik zincirleri sayesinde ekipmanları rakipsiz fiyatlarla sunabilmesi dolayısıyla hem kapasite kurulumunda hem de ekipman imalatında liderliğini koruduğunu ortaya koyuyor. 2024 yılında, küresel toplamın %44’üne tekabül eden yaklaşık 7,3 milyon kişilik yenilenebilir enerji istihdamı Çin’de gerçekleşti.
Avrupa Birliği, 2023 yılıyla aynı seviyede kalarak 1,8 milyon istihdamla Çin’i takip ederken, Brezilya’da bu rakam 1,4 milyona ulaştı. Hindistan ve ABD’de ise istihdam artışı sınırlı kaldı; Hindistan’da yaklaşık 1 milyondan 1,3 milyona ve ABD’de 1,1 milyon kişiye yükseldi.
Güneş Enerjisi İstihdamda Öne Çıkıyor
Teknolojik açıdan değerlendirildiğinde, güneş fotovoltaik (PV) sektörü, kurulumların ve panel üretim tesislerinin hızlı genişlemesi sayesinde istihdamda liderliğini sürdürdü. 2024 yılında güneş PV sektörü, 7,3 milyon kişiye istihdam sağladı. Küresel PV istihdamının %75’i Asya ülkelerinde yoğunlaşırken, Çin tek başına 4,2 milyon kişilik istihdamla bu alanda öncülüğünü sürdürdü.
Sıvı biyoyakıtlar, 2024 yılında 2,6 milyon istihdamla güneş PV’nin ardından ikinci sırada yer alırken, hidroelektrik enerji 2,3 milyonluk iş gücüyle üçüncü sırada, rüzgar enerjisi sektörü ise 1,9 milyonluk istihdamla onu izledi.
Kapsayıcılık ve Eşitlik Vurgusu
Raporda, sayısal verilerin ötesinde yenilenebilir enerji iş gücünde daha fazla kapsayıcılık ve eşitlik ihtiyacına dikkat çekildi. Kadınlar ve engelliler gibi toplumsal grupların dışlanmaması gerektiği vurgulanırken, yenilenebilir enerji geleceğinin farklı yetenekler ve bakış açılarıyla şekillenmesinin önemine işaret edildi. Her iki grubun mevcut potansiyelinin yeterince değerlendirilemediği ve bu durumun, bilinçli ve çok yönlü politikaların hayata geçirilmesini zorunlu kıldığı belirtildi.
İnsan Odağına Dikkat Çekiliyor
IRENA Genel Direktörü Francesco La Camera, yenilenebilir enerji yatırımlarının hızla arttığını belirterek, “Hükümetler, yatırımları teşvik eden, yerli kapasiteyi güçlendiren ve tedarik zinciri boyunca nitelikli iş gücü geliştiren politikalar aracılığıyla insanı, enerji ve iklim hedeflerinin merkezine koymalı” ifadelerini kullandı. İstihdam artışındaki coğrafi dengesizliğe dikkat çeken La Camera, enerji dönüşümünde geride kalan ülkelerin uluslararası toplum tarafından desteklenmesi gerektiğinin altını çizdi.
La Camera, yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılmasının tek başına yeterli olmadığını belirterek, “Bu, sadece kapasiteyi üç katına çıkarma hedefine ulaşmak için değil, aynı zamanda sosyoekonomik faydaların herkes için somut gerçeklikler haline gelmesini sağlamak ve dönüşüme yönelik toplumsal desteği güçlendirmek için de önemlidir” dedi.
Adil ve Kapsayıcı İstihdam Çağrısı
ILO Genel Direktörü Gilbert F. Houngbo, yenilenebilir temelli geleceğe adil bir geçişin kapsayıcılık, insan onuru ve eşit fırsatlar temelinde inşa edilmesi gerektiğini vurguladı. Houngbo, ülkelerin yenilenebilir enerji yatırımlarını ve istihdam yaratmayı artırırken, beceri ve yeteneklerine rağmen iş gücü piyasalarında sıkça engellerle karşılaşan engelli bireyler için erişilebilirliğin politika tasarımının ve uygulamasının her aşamasına dahil edilmesi gerektiğini belirtti.
Bu bağlamda, erişilebilir eğitim sistemleri, kapsayıcı işe alım uygulamaları ve farklı ihtiyaçlara uyum sağlayan iş yerlerinin gerekliliğine dikkat çekildi. Engellilerin kapsanmasının sadece bir adalet meselesi değil, aynı zamanda dayanıklı iş gücü piyasaları ve sürdürülebilir kalkınma için de vazgeçilmez olduğu vurgulandı. Eşitliğin önündeki engellerin kaldırılması ve insana yakışır işin teşvik edilmesi, ekonomilerin güçlenmesine ve enerji dönüşümünün herkes için işlemesine katkı sağlayacaktır.
